Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20

शिरोहीनां तथा छायां गगने भास्करद्वयम् । अरुंधतीं ध्रुवं चैव न च विष्णुपदानि सः

śirohīnāṃ tathā chāyāṃ gagane bhāskaradvayam | aruṃdhatīṃ dhruvaṃ caiva na ca viṣṇupadāni saḥ

Er sah einen kopflosen Schatten und zwei Sonnen am Himmel; Arundhatī und Dhruva sah er nicht, ja nicht einmal die heiligen Fußspuren Viṣṇus.

śirohīnām(those) headless (ones)
śirohīnām:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootśiras (प्रातिपदिक) + hīna (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (śiras-hīna = शिरोहीन ‘headless’), ‘शिरोहीनाः’ इत्यस्य कर्मपदम्
tathāalso; likewise
tathā:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/अनुक्रमसूचक-अर्थे ‘तथा = and also/likewise’
chāyāmshadow
chāyām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootchāyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
gaganein the sky
gagane:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootgagana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
bhāskara-dvayamtwo suns
bhāskara-dvayam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhāskara (प्रातिपदिक) + dvi (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—द्विगु (द्वौ भास्करौ = two suns)
aruṃdhatīmArundhatī (star)
aruṃdhatīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootaruṃdhatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
dhruvamDhruva (Pole Star)
dhruvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdhruva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (ध्रुव-तारा)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः
evaindeed; just
eva:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारणार्थक-निपातः (‘indeed/just’)
nanot
na:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेध-निपातः
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः
viṣṇu-padāniViṣṇu’s steps/footprints
viṣṇu-padāni:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक) + pada (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (viṣṇoḥ padāni = Viṣṇu’s steps/footprints)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

Narrator (contextual, within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Type: kshetra

Scene: Indra gazes upward: a headless shadow moves unnaturally; two suns blaze in a washed-out sky; the familiar guiding stars—Arundhatī and Dhruva—are absent; even Viṣṇu’s sacred footprints/marks cannot be perceived, suggesting a veiling of auspiciousness.

B
Bhāskara (Sun)
A
Arundhatī
D
Dhruva
V
Viṣṇu

FAQs

When cosmic order appears disturbed in Purāṇic storytelling, it reflects a disturbance in dharma and foretells consequences for pride and wrongdoing.

No specific tīrtha is identified in this verse; it describes ominous celestial signs within the chapter.

None; it enumerates celestial and symbolic inauspicious signs.