Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

वामो बाहुश्च नेत्रं च मुहुः स्फुरति चास्य वै । न च पश्यति नासाग्रं जिह्वाग्रं च तथा हनुम्

vāmo bāhuśca netraṃ ca muhuḥ sphurati cāsya vai | na ca paśyati nāsāgraṃ jihvāgraṃ ca tathā hanum

Sein linker Arm und sein Auge zuckten immer wieder; und er konnte weder die Nasenspitze noch die Zungenspitze noch seinen Kiefer sehen.

वामःleft
वामः:
कर्ता (Qualifier)
TypeAdjective
Rootवाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (qualifying बाहुः)
बाहुःarm
बाहुः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
नेत्रम्eye
नेत्रम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootनेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
मुहुःagain and again
मुहुः:
अधिकरण (Adverbial time)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formकालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time: repeatedly)
स्फुरतिtwitches/throbs
स्फुरति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√स्फुर् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
अस्यof him
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
वैindeed
वै:
सम्बन्ध/निपात
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis/assertion
not
:
सम्बन्ध/निषेध
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
पश्यतिsees
पश्यति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
नासाग्रम्tip of the nose
नासाग्रम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootनासा (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः ‘नासायाः अग्रं’
जिह्वाग्रम्tip of the tongue
जिह्वाग्रम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः ‘जिह्वायाः अग्रं’
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
तथाlikewise
तथा:
सम्बन्ध/क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb: likewise/also)
हनुम्jaw/chin
हनुम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootहनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (हनू/हनु), द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; रूपम् ‘हनुम्’ (acc. sg.)

Narrator (contextual, within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Type: kshetra

Scene: Close-up of Indra: left arm twitching, eye quivering; his gaze turns inward in confusion as his vision blurs—he cannot perceive even the tip of his nose or tongue; attendants look worried, the atmosphere tight and foreboding.

Ś
Śakra (Indra)

FAQs

Purāṇic narratives use bodily omens to warn of inner imbalance and impending consequences, urging one to seek wise counsel and return to dharma.

No tīrtha is named in this verse; it serves the narrative build-up within a Tīrthamāhātmya chapter.

None; it lists ominous physical signs (nimittas) experienced by Indra.