Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 51

ततस्तेन समं हास्यं कृत्वा क्षत्रियभावजम् । सुरतं रुचिरैर्भावैर्हावैर्भूरिभिरेव च

tatastena samaṃ hāsyaṃ kṛtvā kṣatriyabhāvajam | surataṃ rucirairbhāvairhāvairbhūribhireva ca

Dann lachte sie mit ihm, wie es dem Geist eines Kṣatriya ziemt, und gab sich dem Liebesspiel hin, mit vielen anmutigen Regungen und überreichen koketten Gebärden.

ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तरवाचक (then)
तेनwith him
तेन:
Sahakari (Association/सह)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
समम्together
समम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्यय; सहार्थक (adverb: together/equally)
हास्यम्laughter/jesting
हास्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)
क्षत्रियभावजम्born of a warrior-like mood
क्षत्रियभावजम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षत्रिय + भाव + ज (प्रातिपदिक); क्षत्रियभावज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष (क्षत्रियस्य भावः; तस्मात् जातम्) विशेषण (हास्यस्य)
सुरतम्lovemaking/sexual union
सुरतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुरत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
रुचिरैःwith charming
रुचिरैः:
Karana (Means/करण)
TypeAdjective
Rootरुचिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषण
भावैःemotions/expressions
भावैः:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
हावैःcoquetries/gestures
हावैः:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootहाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
भूरिभिःwith many
भूरिभिः:
Karana (Means/करण)
TypeAdjective
Rootभूरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषण
एवindeed
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)

Narrator (Sūta continues)

Listener: Ṛṣis (Naimiṣāraṇya frame implied)

Scene: In the royal bedchamber, the couple shares laughter; the woman displays coquettish gestures and charming expressions, while a subtle hint (hand near braid) foreshadows concealed intent.

K
kṣatriya (warrior-king)

FAQs

Pleasure mixed with deception becomes a vehicle for adharma; vigilance without inner discernment (viveka) can mislead.

Not specified in this verse; it serves the broader tīrtha-māhātmya narrative arc.

None.