Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

शंतनोर्दयितः पुत्रो गांगेय इति विश्रुतः । आसीत्पुरा वरो नृणामूर्ध्वरेताः सुविश्रुतः

śaṃtanordayitaḥ putro gāṃgeya iti viśrutaḥ | āsītpurā varo nṛṇāmūrdhvaretāḥ suviśrutaḥ

Śaṁtanus geliebter Sohn, berühmt als Gāṅgeya, lebte einst, gerühmt als der Beste unter den Menschen und weithin bekannt für die Meisterschaft über die Kraft des heiligen Zölibats (Brahmacarya).

śaṃtanoḥof Śaṃtanu
śaṃtanoḥ:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśaṃtanu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
dayitaḥbeloved
dayitaḥ:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootdayita (प्रातिपदिक; kta from √dī/√day ‘to love’ in sense ‘beloved’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying putraḥ)
putraḥson
putraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
gāṃgeyaḥGāṅgeya (son of Gaṅgā)
gāṃgeyaḥ:
Apposition (Samānādhikaraṇa)
TypeNoun
Rootgāṃgeya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपनाम (patronymic)
itithus/so (called)
iti:
Vacana-sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरण/नामनिर्देश (quotative/marker of designation)
viśrutaḥwell-known
viśrutaḥ:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootviśruta (प्रातिपदिक; kta from √śru ‘to hear’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying gāṃgeyaḥ/putraḥ)
āsītwas
āsīt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
purāformerly/once
purā:
Kāla-adhikarana (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
varaḥexcellent/best
varaḥ:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying putraḥ/gāṃgeyaḥ)
nṛṇāmof men
nṛṇām:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
ūrdhva-retāḥcelibate/continent
ūrdhva-retāḥ:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootūrdhva (प्रातिपदिक) + retas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (whose semen is restrained/raised; celibate)
su-viśrutaḥvery famous
su-viśrutaḥ:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + viśruta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; ‘su’ उपसर्गार्थे (intensifier)

Sūta

Listener: dvija-sattamāḥ

Scene: Portrait-like depiction of young Devavrata/Bhīṣma as Gāṅgeya—calm, radiant, ascetic in demeanor yet kṣatriya in bearing—suggesting the power of brahmacarya.

Ś
Śaṁtanu
G
Gāṅgeya
B
Bhīṣma

FAQs

Exemplary dharma—especially self-restraint—is highlighted as the spiritual authority behind acts that sanctify a holy place.

The ongoing narrative situates Bhīṣma within the same Sūrya-kṣetra context introduced in Adhyāya 57.

None; the verse provides character praise establishing Bhīṣma’s dhārmic stature.