Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 73

शापं दुर्वाससा दत्तं राज्यं स्वं सहितैः सुतैः । सस्मार स नृपश्रेष्ठस्ततः प्रोवाच नंदिनीम्

śāpaṃ durvāsasā dattaṃ rājyaṃ svaṃ sahitaiḥ sutaiḥ | sasmāra sa nṛpaśreṣṭhastataḥ provāca naṃdinīm

Der beste der Könige erinnerte sich an den Fluch, den Durvāsas gegeben hatte, durch den er sein Reich samt seinen Söhnen verloren hatte; dann sprach er zu Nandinī.

शापम्curse
शापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दुर्वाससाby Durvāsas
दुर्वाससा:
Karana (Instrument/Agent-instr.)
TypeNoun
Rootदुर्वासस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
दत्तम्given
दत्तम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Root√दा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शापम् इति विशेषणम्
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
स्वम्his own
स्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; राज्यम् इति विशेषणम्
सहितैःtogether with
सहितैः:
Sahartha (Accompaniment/सहार्थ)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक; √सह् + क्त)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; ‘with’ अर्थे सह-प्रयोगः
सुतैःsons
सुतैः:
Sahartha (Accompaniment/सहार्थ)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सस्मारremembered
सस्मार:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नृपश्रेष्ठःbest of kings
नृपश्रेष्ठः:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नृपाणां श्रेष्ठः इति षष्ठी-तत्पुरुषः
ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
Formअव्यय (adverb): then/thereupon
प्रोवाचsaid/spoke
प्रोवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + √वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नन्दिनीम्Nandinī
नन्दिनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनन्दिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Narrator (Purāṇic narration; contextually Sūta/Lomaharṣaṇa tradition)

Type: kshetra

Scene: A newly restored king, still shaken, stands with folded hands before a gentle divine cow (Nandinī), his face showing remorse as he recalls Durvāsas’ curse and the loss of his sons and kingdom.

D
Durvāsas
N
Nandinī

FAQs

Even royal power is fragile under adharma and ṛṣi-śāpa; remembrance and humility become the doorway to liberation through a holy site’s grace.

The passage belongs to the Camatkārapura-kṣetra māhātmya within Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya (explicitly named in the subsequent verses).

No direct ritual is stated in this verse; it sets the narrative context for the later praise of worship and tīrtha-merit.