Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

आत्मा पुत्र त्वया रक्ष्यः सर्वदैव प्रय त्नतः । सर्वेभ्यः श्वापदेभ्यश्च भ्रमता गहने वने

ātmā putra tvayā rakṣyaḥ sarvadaiva praya tnataḥ | sarvebhyaḥ śvāpadebhyaśca bhramatā gahane vane

Mein Sohn, schütze dich jederzeit mit beständigem Bemühen. Besonders wenn du im tiefen, dichten Wald umhergehst, hüte dich vor jeder Art von wildem Tier.

आत्माyourself, the self
आत्मा:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (nominative singular)
पुत्रO son
पुत्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (3rd/करण/कर्ता), एकवचन (instrumental: by you)
रक्ष्यःto be protected
रक्ष्यः:
Vidhi (विधेय)
TypeAdjective
Rootरक्ष् (धातु) → रक्ष्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभाव्य/कर्तव्यतार्थक कृदन्त (यत्/ण्यत्), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (to be protected)
सर्वदाalways
सर्वदा:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: always)
एवindeed
एव:
Sambandha/Particle (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle: indeed/only)
प्रयत्नतःwith effort, carefully
प्रयत्नतः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (प्रयत्नतः = with effort/earnestly)
सर्वेभ्यःfrom all
सर्वेभ्यः:
Apadana (अपादान)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; पुल्लिङ्ग/नपुंसक, पञ्चमी (5th/अपादान), बहुवचन (ablative plural: from all)
श्वापदेभ्यःfrom wild beasts/predators
श्वापदेभ्यः:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootश्वापद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (प्रायः), पञ्चमी (5th), बहुवचन (ablative plural)
and
:
Sambandha/Conjunction (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
भ्रमताby you wandering / while wandering
भ्रमता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभ्रम् (धातु) → भ्रमन्त् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त (भ्रमन्/भ्रमन्त्), तृतीया (3rd), एकवचन; कर्तृवाचक (by/while wandering)
गहनेin the dense (part)
गहने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootगहन (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (locative)
वनेin the forest
वने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

Nandinī (the cow, speaking to her calf)

Scene: A young pilgrim in forest with staff and bundle, alert posture; wild beasts (śvāpadāḥ) hinted at in shadows; an elder’s protective instruction overlays the scene.

N
Nandinī

FAQs

Dharma includes responsible self-protection and vigilance; carelessness in dangerous settings leads to avoidable suffering.

The verse is part of a Tīrthamāhātmya chapter but does not identify a named tīrtha in this snippet.

None; the instruction is practical and ethical—constant effort (prayatna) and caution.