Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

अथ सा निजयूथस्य सदाग्रे तृणवांछया । भ्रममाणा निकुञ्जांते लिंगं देवस्य शूलिनः

atha sā nijayūthasya sadāgre tṛṇavāṃchayā | bhramamāṇā nikuñjāṃte liṃgaṃ devasya śūlinaḥ

Dann zog sie, an der Spitze ihrer eigenen Herde auf der Suche nach Gras, umher, gelangte an den Rand eines Hains und begegnete dort dem Liṅga des Herrn, der den Dreizack trägt (Śiva).

अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक/सम्बन्धबोधक (then/now)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम (she)
निजown
निज:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; विशेषण (own) — ‘यूथस्य’ इति विशेष्यस्य
यूथस्यof (her) herd
यूथस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयूथ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (of the herd/flock)
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (always)
अग्रेin front
अग्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोग; सप्तमी-एकवचनरूपेण अव्ययवत् (in front/ahead)
तृणgrass
तृण:
Karma (Object within compound/कर्म)
TypeNoun
Rootतृण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद (grass)
वाञ्छयाby desire
वाञ्छया:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण-हेतु)
TypeNoun
Rootवाञ्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; हेतु/निमित्त (by/with desire)
तृणवाञ्छयाwith desire for grass
तृणवाञ्छया:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतृण + वाञ्छा (प्रातिपदिक-द्वय)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तृणस्य वाञ्छा) = grass-desire
भ्रममाणाwandering
भ्रममाणा:
Karta (Agent participle/कर्ता)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (wandering)
निकुञ्जgrove
निकुञ्ज:
Adhikarana (Location within compound/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिकुञ्ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासपूर्वपद (grove)
अन्तेat the end
अन्ते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (at the end)
निकुञ्जान्तेat the end of the grove
निकुञ्जान्ते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिकुञ्ज + अन्त (प्रातिपदिक-द्वय)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुष (निकुञ्जस्य अन्ते)
लिङ्गम्the liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (liṅga/emblem)
देवस्यof the god
देवस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (of the god)
शूलिनःof Śūlin (trident-bearer)
शूलिनः:
Sambandha (Genitive apposition/षष्ठी)
TypeNoun
Rootशूलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; विशेषण-नाम (of the trident-bearer)

Narrator (within the Purāṇic dialogue; exact named speaker not in snippet)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas (dvijāḥ) addressed in the surrounding narration

Scene: A cow at the head of her herd reaches the edge of a dense grove; half-hidden among roots and leaf-shadow stands a Śiva-liṅga, calm yet commanding, suggesting a self-manifest presence.

Ś
Śiva (Śūlin)
Ś
Śiva-liṅga

FAQs

Even simple, natural movements can lead to divine encounter; sacred places reveal themselves through providence.

The Kalaśeśvara liṅga within the Śrī Hāṭakeśvara-kṣetra narrative landscape.

No explicit injunction; it sets the scene for liṅga-related worship (abhiṣeka) that follows.