Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20

Devanagari script

ब्रह्महत्यादिकं पापं कृत्वापि पुरुषो भुवि । कार्तिक्यां पुष्करे स्नात्वा निर्दोषत्वं प्रपद्यते

Transliteration

brahmahatyādikaṃ pāpaṃ kṛtvāpi puruṣo bhuvi | kārtikyāṃ puṣkare snātvā nirdoṣatvaṃ prapadyate

Translation

Selbst ein Mann auf Erden, der Sünden wie die Tötung eines Brahmanen begangen hat, erlangt Makellosigkeit, wenn er im Monat Kārttika in Puṣkara badet.

Word by Word

• ब्रह्महत्यादिकम्: such as brahma-murder etc.
• ब्रह्महत्यादिकम्: कर्म-विशेषण (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्महत्या-आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; ‘पापम्’ इत्यस्य विशेषणम्; समासः: ब्रह्महत्या च आदि च यस्य तत् (आदि-प्रयोगेण तत्पुरुष/बहुव्रीहि-छाया, व्यवहारतः तत्पुरुष)

• पापम्: sin
• पापम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: पूर्वक्रिया (Prior action)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया

• अपि: even
• अपि: सम्बन्ध (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (concessive/also)

• पुरुषः: a man
• पुरुषः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन

• भुवि: on earth
• भुवि: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक; भुव्/भू-शब्द)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन

• कार्तिक्याम्: in (the month of) Kārtika
• कार्तिक्याम्: अधिकरण (Time)
• Type: Noun
• Root: कार्तिकी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; मास/तिथि-निर्देश

• पुष्करे: at Pushkara
• पुष्करे: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: पुष्कर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: पूर्वक्रिया (Prior action)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया

• निर्दोषत्वम्: blamelessness
• निर्दोषत्वम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: निर्दोष-त्व (प्रातिपदिक; निर्दोष + त्व)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; भाववाचक-त्वान्त

• प्रपद्यते: attains
• प्रपद्यते: क्रिया (Predicate)
• Type: Verb
• Root: प्र-पद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator within Tīrthamāhātmya; specific speaker not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Puṣkara

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A remorseful pilgrim stands waist-deep in Puṣkara during Kārttika; a heavy dark burden labeled ‘mahāpātaka’ breaks apart and dissolves into the water’s radiance.

Characters & Entities

• Puṣkara
• Kārttika

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-snāna performed with faith—especially in Kārttika—has extraordinary purificatory power, leading toward moral and ritual blamelessness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Puṣkara Tīrtha, famed in the Skanda Purāṇa as a highly meritorious pilgrimage site.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathing (snāna) at Puṣkara specifically during the month of Kārttika.