Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

तस्मात्स्त्रीभिः समं प्राज्ञः संभाषामपि वर्जयेत् । आस्तां तावत्समासंगं य इच्छेच्छ्रेय आत्मनः

tasmātstrībhiḥ samaṃ prājñaḥ saṃbhāṣāmapi varjayet | āstāṃ tāvatsamāsaṃgaṃ ya icchecchreya ātmanaḥ

Darum soll der Weise sogar das Gespräch mit Frauen meiden; geschweige denn längere Gemeinschaft—wenn er sein höchstes Heil begehrt.

तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-इत्यव्ययप्रयोगः (therefore)
स्त्रीभिःwith women
स्त्रीभिः:
Sahakari (Association/सहकारी)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
समम्together
समम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsama (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb: together/equally)
प्राज्ञःa wise man
प्राज्ञः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootprājña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
संभाषाम्conversation
संभाषाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃbhāṣā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअप्यर्थक-निपात (even)
वर्जयेत्should avoid
वर्जयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृज्/वर्ज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
आस्ताम्let alone
आस्ताम्:
Sambandha/Discourse marker (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootआस् (धातु)
Formआस्ताम्-इत्यव्ययवत् (idiomatic particle: 'let alone/so much for')
तावत्so much/as much
तावत्:
Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधि-अव्यय (to that extent/so much)
समासंगम्close attachment/association
समासंगम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसम् (उपसर्ग) + आसंग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
इच्छेत्should desire
इच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
श्रेयःwelfare/the good
श्रेयः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśreyas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
आत्मनःof himself/one's own
आत्मनः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

Viśvāmitra (continuing)

Type: kshetra

Scene: A wise ascetic turns away from casual conversation, holding a japa-mālā; a subtle aura indicates inner focus; worldly figures chatter in the background, contrasted with the seeker’s stillness.

FAQs

Seeking śreyas requires disciplined boundaries; even seemingly minor interactions can erode inner steadiness.

Not specified in this verse; it is general dharmic counsel within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya flow.

A behavioral niyama: avoid speech and association that inflame desire and weaken vows.