Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

तवादेशोऽन्यथा नैव मया कार्यः कथंचन । एवं मत्वा सुरश्रेष्ठ यद्युक्तं तत्समाचर

tavādeśo'nyathā naiva mayā kāryaḥ kathaṃcana | evaṃ matvā suraśreṣṭha yadyuktaṃ tatsamācara

„Deinen Befehl darf ich auf keinerlei Weise anders ausführen. Dies erkennend, o Bester der Götter, handle, wie es sich geziemt.“

तवyour
तव:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
आदेशःcommand, instruction
आदेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (otherwise)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
एवat all, indeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
मयाby me
मया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (कर्ता/करण), एकवचन; सर्वनाम
कार्यःshould be done
कार्यः:
Kriya (Obligation/विधेय-क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कार्य (प्रातिपदिक)
Formकृदन्त; तव्यत्/यत्-अर्थे विधेय (gerundive); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘to be done/should be done’
कथंचनin any way
कथंचन:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथंचन (अव्यय)
Formअव्यय; नकारेण सह ‘in any way’ इत्यर्थे (in any manner whatsoever)
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus)
मत्वाhaving considered
मत्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having thought/considered’
सुरश्रेष्ठO best of gods
सुरश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सुराणां श्रेष्ठ)
यत्whatever which
यत्:
Karma (Object—what/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative)
उक्तम्is said
उक्तम्:
Karma (Predicate of yat/कर्म)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘said’
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तद्-शब्द
समाचरdo, carry out
समाचर:
Kriya (Command/आज्ञा-क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + चर् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative); मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Sarasvatī

Tirtha: Brahma-śilā Sarasvatī-tīrtha (ājñā-sthāna)

Type: kshetra

Listener: Brahmā

Scene: Sarasvatī bows in assent, hands folded, before Brahmā near the sacred rock; the river’s flow appears calm and disciplined, as if awaiting instruction.

S
Sarasvatī
B
Brahmā (implied)

FAQs

Dharma includes faithful adherence to rightful command; humility supports the establishment of sacred order.

The emerging Sarasvatī tīrtha at Citraśilā/Mahāhrada, where her residence is being arranged.

No specific rite; it is a consent to the divine arrangement that will enable tīrtha access and sanctity.