Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

जरामादाय तद्गात्राद्भार्याभ्यां सहितस्तदा । पप्रच्छ विनयोपेतो मार्कंडं मुनिसत्तमम्

jarāmādāya tadgātrādbhāryābhyāṃ sahitastadā | papraccha vinayopeto mārkaṃḍaṃ munisattamam

Dann, das Alter auf seine eigenen Glieder nehmend und von seinen beiden Königinnen begleitet, befragte er in ehrerbietiger Demut Śrī Mārkaṇḍeya, den erhabensten der Weisen.

जराम्old age
जराम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आदायhaving taken on
आदाय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + दा (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्/क्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having taken/assumed)
तत्from that
तत्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; विशेषण (qualifying gātrāt)
गात्रात्from (his) body/limbs
गात्रात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootगात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
भार्याभ्याम्with (his) two wives
भार्याभ्याम्:
Sahakari (Accompaniment)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), द्विवचन
सहितःaccompanied
सहितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying implied subject)
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
पप्रच्छasked
पप्रच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + प्रच्छ् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
विनयोपेतःendowed with humility
विनयोपेतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविनय (प्रातिपदिक) + उपेत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying subject); तृतीया-तत्पुरुषार्थ (विनयेन उपेतः)
मार्कण्डम्Mārkaṇḍa
मार्कण्डम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमार्कण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मुनिसत्तमम्the best of sages
मुनिसत्तमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेष्य (object)

Sūta

Tirtha: Mārkaṇḍāśrama (within Dhundhumāreśvara kṣetra-cycle; contextual)

Type: kshetra

Listener: Dvizottamāḥ / Naimiṣāraṇya sages (implied)

Scene: An aged Yayāti, supported yet dignified, arrives with Devayānī and Śarmiṣṭhā at Mārkaṇḍa’s āśrama; the sage sits under a tree near a small fire altar; the king bows and begins his respectful inquiry.

Y
Yayāti
D
Devayānī
Ś
Śarmiṣṭhā
M
Mārkaṇḍeya (Mārkaṇḍa)

FAQs

When life turns toward decline, the wise seek guidance from realized sages with humility, making dharma-inquiry the true refuge.

The verse introduces the teaching dialogue that will extol the kṣetra and its tīrthas in the following verses.

No direct ritual; it prescribes vinaya (humility) and approaching a muni for instruction as a dhārmic discipline.