Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 72

एवं प्रलपमानस्य मम मोहो महानभूत् । भास्करांशुप्रतप्तस्य मदनाकुलितस्य च

evaṃ pralapamānasya mama moho mahānabhūt | bhāskarāṃśuprataptasya madanākulitasya ca

Während ich so dahinschwatzte, wuchs meine Verblendung ins Unermessliche—von den Strahlen der Sonne versengt und vom Gott der Liebe in Aufruhr gestürzt.

evamthus
evam:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
pralapamānasyaof (me) lamenting, prattling
pralapamānasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootpra + lap (धातु)
Formशानच् (वर्तमान कृदन्त/Present middle participle); पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; ‘(मम) प्रलपमानस्य’
mamamy; of me
mama:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
mohaḥdelusion
mohaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmoha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
mahāngreat
mahān:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (mohaḥ)
abhūtarose, became
abhūt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलुङ् (अङ्गत/भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
bhāskara-aṃśu-prataptasyaof me, scorched by the sun’s rays
bhāskara-aṃśu-prataptasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootbhāskara (प्रातिपदिक) + aṃśu (प्रातिपदिक) + pratapta (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; तत्पुरुष-समास (bhāskarasya aṃśavaḥ; taiḥ prataptaḥ) विशेषणम् (mama)
madana-ākulitasyaof me, agitated by love (Cupid)
madana-ākulitasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootmadana (प्रातिपदिक) + ākulita (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; तत्पुरुष-समास (madanena ākulitaḥ) विशेषणम् (mama)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)

Narrator (unnamed male speaker within the Tīrthamāhātmya narrative)

Scene: The speaker, sun-scorched and love-struck, appears dazed—eyes unfocused, body slack—while harsh rays descend; the world around blurs like a mirage.

B
Bhāskara (Sun)
M
Madana (Kāma)

FAQs

Heat of circumstance and heat of desire together magnify moha; dharma recommends cooling the mind through devotion and restraint.

Not named in this verse; it remains within the broader tīrthamāhātmya context.

None.