Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 71

करींदः स्वयमभ्येति तत्कुचाभौ समुद्वहन् । कुम्भौ गत्वा तु पृच्छामि यदि शंसति तां प्रियाम्

karīṃdaḥ svayamabhyeti tatkucābhau samudvahan | kumbhau gatvā tu pṛcchāmi yadi śaṃsati tāṃ priyām

Ein Elefant tritt von selbst heran und trägt zwei Stirnwölbungen, gleich ihren Brüsten. Ich trete zu diesen «Kumbhas» und frage, ob er mir meine Geliebte weisen könne.

karīṃdaḥan elephant (bull)
karīṃdaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkarīṃda (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
svayamby himself
svayam:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय)
Formअव्यय; स्वार्थक/क्रियाविशेषण (reflexive adverb ‘oneself’)
abhyetiapproaches
abhyeti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi + i (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गः अभि
tat-kuca-ābhauthe two breast-like lustres/appearances of that (one)
tat-kuca-ābhau:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + kuca (प्रातिपदिक) + ābhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), द्विवचन; तत्पुरुष-समास (tasya kucayoḥ ābhā → tatkucābhā)
samudvahanbearing, carrying
samudvahan:
Karta (Agent qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootsam + ud + vah (धातु)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त/Present active participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (karīṃdaḥ)
kumbhauthe two temples (of an elephant)
kumbhau:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkumbha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), द्विवचन
gatvāhaving gone
gatvā:
Sambandha (Prior action/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
tuthen, but
tu:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अनुक्रम-निपात (particle ‘but/then’)
pṛcchāmiI ask
pṛcchāmi:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootprach (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
yadiif
yadi:
Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक (conditional conjunction)
śaṃsatitells, reports
śaṃsati:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootśaṃs (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
tāmher
tām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
priyāmbeloved
priyām:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootpriyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम् (tām)

Narrator (unnamed male speaker within the Tīrthamāhātmya narrative)

Scene: An elephant approaches, its frontal globes likened to the beloved’s breasts; the distraught lover steps toward it, questioning it as if it could guide him.

K
Karīndra (elephant)

FAQs

Delusion can project the beloved onto anything seen; spiritual discipline steadies perception and ends compulsive projection.

No particular tīrtha is named in this verse; it serves the ongoing māhātmya narrative.

None.