Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 50

Devanagari script

स तां दृष्ट्वाऽब्रवीद्वाक्यं वत्स शिष्य करोम्यहम् । भवता सह देवार्चां मुरलायां स्थिरो भव

Transliteration

sa tāṃ dṛṣṭvā'bravīdvākyaṃ vatsa śiṣya karomyaham | bhavatā saha devārcāṃ muralāyāṃ sthiro bhava

Translation

Als er den Fluss erblickte, sprach er: „Mein Kind, ich will dich zu meinem Schüler machen. Bleibe hier am Murala standhaft und verrichte mit mir die Verehrung der Götter.“

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• ताम्: her/that (river)
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: √दृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive)

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• वाक्यम्: a statement
• वाक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

• वत्स: dear child
• वत्स: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: वत्स (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सम्बोधन, एकवचनम्

• शिष्य: disciple
• शिष्य: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: शिष्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सम्बोधन, एकवचनम्

• करोमि: I do / I make
• करोमि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा, एकवचनम्

• भवता: with you (honorific)
• भवता: Saha (Association)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक/भवद्)
• Form: पुंलिङ्गः, तृतीया, एकवचनम्; आदरार्थक-सर्वनाम

• सह: together with
• सह: Saha (Association)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: सहकारार्थक-अव्ययम् (with)

• देवार्चाम्: worship of the deity
• देवार्चाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव + अर्चा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (देवस्य अर्चा)

• मुरलायाम्: in (the river) Muralā
• मुरलायाम्: Adhikarana (Location)
• Type: Noun
• Root: मुरला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्

• स्थिरः: steady, firm
• स्थिरः: Karta (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: स्थिर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (त्वम्—अध्याहृतः)

• भव: be
• भव: Prayojaka (Command)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

Speaker

Niṃbaśuca (probable; a teacher-figure speaking to ‘vatsa’)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Murala

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: On the Murala riverbank, an elder ascetic addresses a young seeker, formally accepting him as disciple; nearby a simple worship setup—waterpot, flowers, lamp—suggests deva-arcana by the river.

Characters & Entities

• Murala

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

At a tirtha, devotion is stabilized through discipline—steadfast worship (devārcā) and right discipleship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Murala river is the immediate sacred site where worship and spiritual training are to be established.

What ritualistic prescription is mentioned?

Devārcā (worship of the deities) to be performed at Murala, with steadfast residence/observance there.