Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

श्रीमार्कंडेय उवाच सप्तकल्पांतरे भूपो न दृष्टो न मया श्रुतः । इंद्रद्युम्नाभिधानोऽत्र तत्र किं नु वदामि ते

śrīmārkaṃḍeya uvāca saptakalpāṃtare bhūpo na dṛṣṭo na mayā śrutaḥ | iṃdradyumnābhidhāno'tra tatra kiṃ nu vadāmi te

Śrī Mārkaṇḍeya sprach: „Über sieben Kalpas hinweg habe ich hier weder einen König namens Indradyumna gesehen noch von ihm gehört. Was also könnte ich dir über ihn sagen?“

श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + मार्कण्डेय (प्रातिपदिके)
Formपुल्लिङ्गः; प्रथमा (1st), एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुषः (3rd person); एकवचनम्; परस्मैपदम्
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; (कल्पान्तरे) विशेषणम्
कल्पान्तरेin (the span of) a kalpa-interval
कल्पान्तरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्प + अन्तर (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्गः; सप्तमी (7th), एकवचनम्; अधिकरणम् (in the interval)
भूपःa king
भूपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूप (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः; प्रथमा (1st), एकवचनम्
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
दृष्टःseen
दृष्टः:
Kriya (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त; पुल्लिङ्गः; प्रथमा (1st), एकवचनम्; (भूपः) विधेय
nor
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
मयाby me
मया:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
Formसर्वनाम; तृतीया (3rd), एकवचनम्
श्रुतःheard of
श्रुतः:
Kriya (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त; पुल्लिङ्गः; प्रथमा (1st), एकवचनम्; (भूपः) विधेय
इन्द्रद्युम्नाभिधानःnamed Indradyumna
इन्द्रद्युम्नाभिधानः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइन्द्रद्युम्न + अभिधान (प्रातिपदिके)
Formपुल्लिङ्गः; प्रथमा (1st), एकवचनम्; विशेषणम् (भूपः)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
तत्रin that matter
तत्र:
Sambandha (Context/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देश/प्रसङ्गवाचक (there/then)
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्गः; द्वितीया (2nd), एकवचनम्; प्रश्नार्थक
नुpray
नु:
Sambandha (Interrogative particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनु (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्न/अनुनयार्थक (indeed, pray)
वदामिshall I say
वदामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलट् (Present); उत्तमपुरुषः (1st person); एकवचनम्; परस्मैपदम्
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
Formसर्वनाम; चतुर्थी (4th) / षष्ठी (6th) एकवचनम्; अत्र चतुर्थी (to you) युक्ता

Mārkaṇḍeya

Type: kshetra

Scene: Sage Mārkaṇḍeya, serene and ancient, speaks to an inquirer, declaring that across seven kalpas he has neither seen nor heard of a king named Indradyumna at this place; the setting suggests a sacred grove or riverside hermitage near a tīrtha.

M
Mārkaṇḍeya
I
Indradyumna

FAQs

Worldly renown fades across cosmic time; only dharma and devotion endure beyond cycles of creation.

The conversation is situated at Naimiṣāraṇya (by context), a tīrtha associated with cosmic time, sages, and remembrance.

None; the verse teaches detachment through the perspective of kalpa-scale time.