Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 37

इंद्रद्युम्न उवाच इंद्रद्युम्नो महीपालः पुरासीद्रोचके पुरे । देशे वैजरुके पूर्वं स देशः क्व च तत्पुरम्

iṃdradyumna uvāca iṃdradyumno mahīpālaḥ purāsīdrocake pure | deśe vaijaruke pūrvaṃ sa deśaḥ kva ca tatpuram

Indradyumna sprach: „Ich bin Indradyumna, ein Herrscher der Erde. Einst lebte ich in der Stadt Rocaka im Land Vaijaruka. Wo ist jenes Land jetzt, und wo ist jene Stadt?“

इन्द्रद्युम्नःIndradyumna
इन्द्रद्युम्नः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्रद्युम्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम (proper noun)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
इन्द्रद्युम्नःIndradyumna
इन्द्रद्युम्नः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्रद्युम्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महीपालःking, protector of the earth
महीपालः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootमहीपाल (प्रातिपदिक: मही + पाल)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मही-पालः = ‘earth’s protector’)
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
रोचकेin Rocaka (named place)
रोचके:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootरोचक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; स्थानविशेषण (as place-name qualifier)
पुरेin the city
पुरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
देशेin the region
देशे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
वैजरुकेin Vaijaruka (region)
वैजरुके:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैजरुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; देशविशेषण (gentilic/derived adjective)
पूर्वम्formerly, earlier
पूर्वम्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb: earlier/before)
सःthat (he/it)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
देशःregion
देशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
क्वwhere?
क्व:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक देशवाचक (interrogative adverb of place)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम; ‘पुरम्’ इति विशेषण
पुरम्city
पुरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Indradyumna

Tirtha: Kāṃpilya (as the stage for Indradyumna’s quest)

Type: kshetra

Scene: Indradyumna introduces himself with royal dignity but visible bewilderment; behind him, a faint, dreamlike vignette of Rocaka city fades like a memory; in front, Kāṃpilya stands solid and present.

I
Indradyumna
R
Rocaka (city)
V
Vaijaruka (region)

FAQs

Worldly power and even entire realms pass with time; one must seek lasting merit through dharma rather than rely on temporal identity.

No tīrtha is praised; the verse contrasts past geography (Rocaka/Vaijaruka) with the present setting to highlight change.

None.