Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 77

Devanagari script

सोऽपि राजासमभ्यर्च्य तं देवं तान्द्विजोत्तमान् । जगाम स्वपुरं पश्चात्कृत्वा रात्रौ प्रजागरम्

Transliteration

so'pi rājāsamabhyarcya taṃ devaṃ tāndvijottamān | jagāma svapuraṃ paścātkṛtvā rātrau prajāgaram

Translation

Auch jener König, nachdem er jenen Gott und die besten Brāhmaṇas gebührend verehrt hatte, kehrte später in seine Stadt zurück, nachdem er die Nacht hindurch gewacht hatte.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• अपि: also
• अपि: Avyaya (Particle/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also)

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• समभ्यर्च्य: having worshipped
• समभ्यर्च्य: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + अभि + √अर्च् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having duly worshipped’

• तम्: that
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• देवम्: god; deity
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• तान्: those
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• द्विजोत्तमान्: the best Brahmins
• द्विजोत्तमान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारयः (श्रेष्ठाः द्विजाः)

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• स्वपुरम्: to his own city
• स्वपुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (स्वं पुरम्)

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: Avyaya (Adverbial/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/क्रमवाचक (afterwards)

• कृत्वा: having performed
• कृत्वा: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having done’

• रात्रौ: at night
• रात्रौ: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रात्रि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; कालाधिकरणम्

• प्रजागरम्: a night-long vigil
• प्रजागरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्र + जागर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; ‘प्रजागर’ = विशेषजागरणम् (night vigil)

Speaker

Narrator (context indicates Bhartṛyajña continuing the account to the king)

Skanda Dialogue

Listener: a king (nṛpa)

Visual Art Cues

Scene: A king, hands folded, completes worship before a Śiva-liṅga, offers honors to seated brāhmaṇas, then departs at dawn after an all-night vigil; lamps still glow, incense smoke curls, and attendants carry offerings.

Characters & Entities

• Śiva
• Brāhmaṇas (dvijottama)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right worship includes reverence to Śiva and respectful honoring of the virtuous; disciplined vigil is upheld as a meritorious act.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is named in this verse; it continues the Śivarātri-focused māhātmya narration.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship (arcana) and night-long vigil (prajāgara/jāgaraṇa) are mentioned.