Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

Devanagari script

तस्यां सर्वेषु लिंगेषु सदा संक्रमते हरः । विशेषात्सर्वपुण्येषु ख्यातेयं मंकणेश्वरे

Transliteration

tasyāṃ sarveṣu liṃgeṣu sadā saṃkramate haraḥ | viśeṣātsarvapuṇyeṣu khyāteyaṃ maṃkaṇeśvare

Translation

In jener Nacht (Śivarātri) geht Hara (Śiva) unablässig in alle Liṅgas ein. Doch unter allen heiligen und verdienstvollen Stätten ist diese Observanz besonders berühmt in Maṃkaṇeśvara.

Word by Word

• तस्याम्: in that (place/river)
• तस्याम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरणे/Locative), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• सर्वेषु: in all
• सर्वेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

• लिङ्गेषु: in the liṅgas
• लिङ्गेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्

• सदा: always
• सदा: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)

• संक्रमते: transfers/enters (passes)
• संक्रमते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+क्रम् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्

• हरः: Hara (Śiva)
• हरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• विशेषात्: especially; in particular
• विशेषात्: Hetu/Apadana (Cause/Ablative)
• Type: Noun
• Root: विशेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (अपादाने/Ablative), एकवचनम्; अव्ययीभावे अर्थः—‘विशेषतः’

• सर्वपुण्येषु: among all holy (places/merits)
• सर्वपुण्येषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व+पुण्य (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—कर्मधारयः (‘सर्वाणि पुण्यानि’)

• ख्याता: is renowned
• ख्याता: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: ख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ख्या धातोः)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; भूतकृदन्तः (क्त)

• इयम्: this (place)
• इयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• मंकणेश्वरे: at Maṅkaṇeśvara
• मंकणेश्वरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मंकण+ईश्वर (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (‘मंकणस्य ईश्वरः’)

Speaker

Sūta (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Maṃkaṇeśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: Cosmic Śiva-presence streaming into countless Liṅgas across the land on Śivarātri night; one shrine—Maṃkaṇeśvara—glows brighter, crowded with devotees holding lamps through the vigil.

Characters & Entities

• Hara (Śiva)
• Liṅga(s)
• Maṃkaṇeśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śivarātri is a universal Śaiva night, yet particular sacred sites intensify its fruit—highlighting the Purāṇic idea of ‘place-power’ (sthāna-viśeṣa).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Maṃkaṇeśvara is singled out as especially famed for Śivarātri merit within this tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse reinforces observing Śivarātri with liṅga-oriented devotion, emphasizing Maṃkaṇeśvara as a particularly potent venue.