Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

Devanagari script

स एव देवदेवेशस्तव वक्ष्यत्यसंशयम् । स एव भगवान्साक्षी देहांतरबहिःस्थितः

Transliteration

sa eva devadeveśastava vakṣyatyasaṃśayam | sa eva bhagavānsākṣī dehāṃtarabahiḥsthitaḥ

Translation

Eben dieser Herr, der Herr der Götter, wird es dir ohne Zweifel verkünden. Eben dieser Erhabene ist der Zeuge, der im Leib weilt und auch jenseits des Leibes.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात (emphatic particle)

• देवदेवेशः: Lord of the gods of gods
• देवदेवेशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव + देव + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां देवः; तेषाम् ईशः)

• तव: to you/your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• वक्ष्यति: will tell
• वक्ष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• असंशयम्: without doubt
• असंशयम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: असंशय (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverbial accusative)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• साक्षी: witness
• साक्षी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: साक्षिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष्य-समनाधिकरण (apposition to भगवान्)

• देहांतरबहिःस्थितः: situated within and outside the body
• देहांतरबहिःस्थितः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: देह + अन्तर + बहिः + स्थित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष-प्रधानः; स्थित (क्त) विशेषणम् (देह-अन्तरे बहिः च स्थितः)

Speaker

Narrator (contextual; doctrinal statement within dialogue)

Visual Art Cues

Scene: A sage-like speaker gestures toward the heart (inner witness) and then to the sky (transcendent witness), with a subtle aura of the Lord pervading both body and cosmos.

Characters & Entities

• Bhagavān (Lord)
• Sākṣī (Inner Witness)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord is both immanent (inner witness) and transcendent, and true knowledge is confirmed by that supreme divine authority.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is doctrinal and does not specify a tīrtha name in this excerpt.

What ritualistic prescription is mentioned?

None is mentioned.