Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 96

वापीकूपतडागेषु यत्रयत्र जलं द्विजाः । तत्रतत्र नरः स्नातः सर्वपापैः प्रमुच्यते

vāpīkūpataḍāgeṣu yatrayatra jalaṃ dvijāḥ | tatratatra naraḥ snātaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate

O ihr Zweifachgeborenen (dvija), wo immer Wasser ist—sei es in Stufenbrunnen, Brunnen oder Teichen—wer dort badet, wird von allen Sünden befreit.

वापी-कूप-तडागेषुin wells, ponds, and tanks
वापी-कूप-तडागेषु:
Adhikarana (Locus)
TypeNoun
Rootवापी (प्रातिपदिक) + कूप (प्रातिपदिक) + तडाग (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समासः (समाहार/इतरेतर), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-प्रयोगः; सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन
यत्र-यत्रwherever
यत्र-यत्र:
Adhikarana (Place)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक; पुनरुक्ति (wherever)
जलम्water
जलम्:
Karta (Subject of implied ‘is’)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अस्ति-लुप्ते वाक्ये ‘जलम् (अस्ति)’
द्विजाःO Brahmins (twice-born)
द्विजाः:
Sambodhana/Address (Vocative sense)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बोधनार्थे अपि (O twice-born)
तत्र-तत्रthere, in each such place
तत्र-तत्र:
Adhikarana (Place)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक; पुनरुक्ति (there and there/wherever there)
नरःa man
नरः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्नातःhaving bathed
स्नातः:
Karta (Agent, participial)
TypeAdjective
Rootस्ना (धातु) → स्नात (कृदन्त, क्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि-प्रयोगः ‘having bathed’
सर्व-पापैःfrom all sins
सर्व-पापैः:
Apadana (Separation)
TypeNoun
Rootसर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः; नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण) बहुवचन; अपादानार्थे तृतीया (from all sins)
प्रमुच्यतेis freed/released
प्रमुच्यते:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootप्र-मुच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः ‘is released’

Narratorial voice (Sūta implied by Māhātmya context)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra waters (vāpi-kūpa-taḍāga)

Type: kund

Listener: Dvijas (addressed: ‘dvijāḥ’)

Scene: Multiple water-sites within a sacred field—stepwell, well, and pond—each hosting devotees bathing; priests chant; the landscape signals that ‘wherever there is water, there is purification’.

D
Dvija (twice-born)

FAQs

Contact with sacred water through bathing is presented as a powerful purifier that removes accumulated sin.

The waters found within the Hāṭakeśvara-kṣetra (as described in Adhyāya 26 of Nāgara Khaṇḍa).

Snāna (ritual bathing) in any available water source of the kṣetra—stepwell, well, or pond.