Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 82

यस्मात्कालात्ययं कृत्वाऽनीतोऽयं ब्राह्मणस्त्वया । तस्मादेनमपि क्षिप्रं द्वितीयेन समं त्यज

yasmātkālātyayaṃ kṛtvā'nīto'yaṃ brāhmaṇastvayā | tasmādenamapi kṣipraṃ dvitīyena samaṃ tyaja

Weil du diesen Brahmanen erst herbeigebracht hast, nachdem die rechte Zeit verstrichen war, so entlasse auch ihn sogleich, dem Zweiten gleichgestellt.

यस्मात्because (from the fact) that
यस्मात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
कालात्ययम्delay, lapse of time
कालात्ययम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाल + अत्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः कालस्य अत्ययः (delay/overstepping of time)
कृत्वाhaving caused, having done
कृत्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund), ‘having done/made’
आनीतःbrought
आनीतः:
Karta (Predicate complement/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootआ-√नी (धातु) (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ब्राह्मणःBrahmin
ब्राह्मणः:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Kriya-viseshana (Logical connector/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति हेत्वर्थे अव्ययीभूत (therefore; ablative-form used adverbially)
एनम्him
एनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Kriya-viseshana (Particle/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also/even)
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriya-viseshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्रम् (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (quickly)
द्वितीयेनwith the second (one)
द्वितीयेन:
Sahakaraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सहार्थे ‘with the second (one)’
समम्together
समम्:
Kriya-viseshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसमम् (अव्यय)
Formसमानार्थक-अव्यय (together/equally)
त्यजrelease, abandon, let go
त्यज:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√त्यज् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

Dharmarāja (Yama)

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (implied)

Scene: Dharmarāja issues a firm decree: because the brāhmaṇa was brought after delay, he must be released immediately, equal to the other.

D
Dharmarāja (Yama)
B
Brāhmaṇa
D
Dūta (messenger)
G
Gokarṇa

FAQs

Dharma includes right timing and right procedure; when due order is violated, corrective justice is applied—even in Yama’s court.

No site is named in this verse; it is part of the narrative embedded in the chapter’s tīrtha-māhātmya.

None; it is a juridical command by Dharmarāja to ‘release’ (tyaja) the brāhmaṇa.