Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29
Devanagari script
तान्दृष्ट्वा सहसा त्रस्तः पुनरेव महेश्वरः । विप्रशापभयान्नष्टस्त्रिपुरारिर्दिवं ययौ
Transliteration
tāndṛṣṭvā sahasā trastaḥ punareva maheśvaraḥ | vipraśāpabhayānnaṣṭastripurārirdivaṃ yayau
Translation
Als Maheśvara sie erblickte, geriet er abermals plötzlich in Furcht. Aus Angst vor dem Fluch der Brāhmaṇas verschwand der Feind Tripuras und ging gen Himmel.
Word by Word
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
सहसाsuddenly
सहसा:
Manner modifier
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb: suddenly)
त्रस्तःfrightened
त्रस्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootत्रस् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्तरि-भावे ‘frightened’
पुनःagain
पुनः:
Temporal modifier
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (again)
एवindeed/just
एव:
Emphasis
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
महेश्वरःMahēśvara (Great Lord)
महेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—महान् ईश्वरः
विप्रशापभयात्from fear of the brāhmaṇa's curse
विप्रशापभयात्:
Hetu/Apadana (Cause/Ablative)
TypeNoun
Rootविप्र + शाप + भय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; समासः—विप्रस्य शापः (षष्ठी-तत्पुरुष) तस्मात् भयम् (तत्पुरुष)
नष्टःdisappeared
नष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootनश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्तरि-भावे ‘vanished’
त्रिपुरारिःenemy of Tripura (Śiva)
त्रिपुरारिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिपुर + अरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—त्रिपुरस्य अरिः (षष्ठी-तत्पुरुष)
दिवम्to heaven
दिवम्:
Karma (Goal/Object)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narrator)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Maheśvara, identified as Tripurāri, glimpses the gathered group and instantly vanishes upward toward heaven, as if dissolving into light; the onlookers are startled, hands raised.
Characters & Entities
M
Maheśvara (Śiva)V
Vipras (brāhmaṇas)T
Tripurāri (Śiva)FAQs
Purāṇic dharma emphasizes the formidable ‘tejas’ of brāhmaṇas and the moral weight of speech; even gods honor that power.
No specific tīrtha is named in this verse.
None.