Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

येन स्वकुलजो धर्मस्त्यक्तः स पतितो भवेत् । मृतश्च नरकं प्राप्य दुःखभारेण युज्यते

yena svakulajo dharmastyaktaḥ sa patito bhavet | mṛtaśca narakaṃ prāpya duḥkhabhāreṇa yujyate

Wer das Dharma seiner eigenen Linie aufgibt, wird zum Gefallenen. Und nach dem Tod, in der Hölle angekommen, wird er unter der erdrückenden Last des Leidens gebunden.

येनby whom/whereby
येन:
Karana (Cause/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; सम्बन्धे ‘येन कारणेन’
स्वकुलजःborn in one’s own family
स्वकुलजः:
Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व + कुलज (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (स्वस्य कुलात् जातः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; धर्म-विशेषण
धर्मःduty/law
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्यक्तःabandoned
त्यक्तः:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootत्यज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘त्यजितः’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पतितःfallen (from dharma)
पतितः:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootपतित (प्रातिपदिक; √पत् + क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मृतःdead
मृतः:
Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृत (प्रातिपदिक; √मृ + क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; स-विशेषण
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
नरकम्hell
नरकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
दुःखभारेणby the burden of suffering
दुःखभारेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदुःख + भार (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दुःखस्य भारः), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
युज्यतेis yoked/afflicted
युज्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (Passive)

Śiva (deduced from the ongoing admonition in the chapter)

Scene: A moral tableau: a man turning away from ancestral rites while shadowy messengers of Yama and a heavy burden (duḥkha-bhāra) loom; in contrast, a luminous path of dharma stands behind him, unchosen.

N
Naraka

FAQs

Abandoning one’s rightful dharma leads to moral downfall and painful karmic consequences.

This verse does not name a particular tīrtha; it states a general dharma principle within the tīrtha-māhātmya narrative.

No specific ritual is prescribed; the instruction is to uphold kuladharma rather than abandon it.