Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

तुलसीसेचनं दुग्धै श्चातुर्मास्येऽतिदुर्लभम् । तुलसीं वर्द्धयेद्यस्तु मानवो यदि श्रद्धया

tulasīsecanaṃ dugdhai ścāturmāsye'tidurlabham | tulasīṃ varddhayedyastu mānavo yadi śraddhayā

In der heiligen Zeit des Cāturmāsya ist es überaus selten (und daher höchst verdienstvoll), Tulasī mit Milch zu begießen. Wer mit Glauben die Tulasī-Pflanze pflegt und ihr Wachstum mehrt—erlangt eine besondere geistige Frucht.

तुलसी-सेचनम्watering of tulasī
तुलसी-सेचनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतुलसी (प्रातिपदिक) + सेचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तुलस्याः सेचनम्) = watering of tulasī; कर्ता/विषय
दुग्धैःwith milk
दुग्धैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदुग्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; करण (with milk)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
चातुर्मास्येin Cāturmāsya
चातुर्मास्ये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरण
अति-दुर्लभम्very rare
अति-दुर्लभम्:
Karta (Predicate/विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय-उपसर्गवत्) + दुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (अत्यन्तं दुर्लभम्) = very rare; ‘तुलसीसेचनम्’ विशेषण
तुलसीम्Tulasī
तुलसीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतुलसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म
वर्द्धयेत्should make grow/increase
वर्द्धयेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; causative sense not marked; ‘cause to grow/increase’
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle) = but/indeed
मानवःa man/person
मानवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्ता (यः मानवः)
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तबोधक-अव्यय (conditional)
श्रद्धयाwith faith
श्रद्धया:
Karana/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करण/हेतु (with faith)

Deductive: Narrator within Brahma–Nārada-saṃvāda (Brahmā speaking to Nārada) in the Paijavana-upākhyāna context

Tirtha: Cāturmāsya Tulasī-sevā

Type: kshetra

Scene: In monsoon-season Cāturmāsya, a devotee gently pours a small stream of milk (or milk-mixed water) at the base of a thriving Tulasī plant, with lamps and incense nearby, emphasizing rarity and devotion.

T
Tulasī
C
Cāturmāsya

FAQs

Faithful service to Tulasī—especially in Cāturmāsya—is presented as a rare, high-merit devotional act.

The broader frame is Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, though this verse focuses on the Tulasī vow rather than a single bathing-place.

Watering (secanam) Tulasī with milk during the Cāturmāsya period, performed with śraddhā.