Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 27

हरिध्यानं हरेः पूजा सुप्ते देवे च मोक्षकृत् । एवं ब्रुवाणं स मुनिं पुनराह नतिं गतः

haridhyānaṃ hareḥ pūjā supte deve ca mokṣakṛt | evaṃ bruvāṇaṃ sa muniṃ punarāha natiṃ gataḥ

Meditation über Hari und Verehrung Haris—selbst wenn der Herr in Seinem heiligen Schlaf weilt—bewirken Befreiung. Als der Weise so sprach, redete der andere, nachdem er sich verneigt hatte, erneut zu ihm.

हरिध्यानम्meditation on Hari
हरिध्यानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक) + ध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हरेः ध्यानम्)
हरेःof Hari
हरेः:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
पूजाworship
पूजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
सुप्तेwhen (the) god is asleep
सुप्ते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसुप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्वप्)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), ‘देवे’ इत्यस्य विशेषणम्
देवेin/when the deity
देवे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
मोक्षकृत्bringing liberation
मोक्षकृत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक) + कृत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कृ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः; ‘मोक्षं करोति’ इति कृत् (कृ-धातोः क्विप्/कृत्-प्रत्ययान्त)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: ‘thus’)
ब्रुवाणम्speaking
ब्रुवाणम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्रू (धातु)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ), ‘मुनिम्’ इत्यस्य विशेषणम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
मुनिम्the sage
मुनिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (adverb)
आहsaid
आह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/आह् (धातु; √अह् ‘to say’)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
नतिम्bowing/salutation
नतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
गतःhaving gone/approached
गतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)

Gālava (first line); narrator within the dialogue frame (second line)

Type: kshetra

Scene: A serene hermitage setting: a sage instructs that meditation and worship of Hari grant liberation even during the Lord’s sacred sleep; the listener bows with folded hands, preparing to ask again.

H
Hari
M
Mokṣa
D
Deva (in yoga-nidrā)

FAQs

Consistent meditation and worship of Hari are liberating, even during the period when the deity is ritually described as ‘asleep’ (Deva-śayana).

No single site is specified in this verse; it highlights a time-based sacred observance connected to tīrtha-dharma.

Perform Hari-dhyāna and Hari-pūjā even during Deva-śayana (commonly associated with Cāturmāsya).