Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 47

गृहस्थैश्च सदा भाव्यं यावज्जीवं क्रियापरैः । पंचयज्ञरतैश्चैवातिथिद्विजसुपूजकैः

gṛhasthaiśca sadā bhāvyaṃ yāvajjīvaṃ kriyāparaiḥ | paṃcayajñarataiścaivātithidvijasupūjakaiḥ

Hausväter sollen stets — ihr ganzes Leben lang — dem rechten Wandel ergeben sein, die fünf großen Opfer pflegen und Gäste wie auch die Dvijas mit gebührender Ehrfurcht verehren.

गृहस्थैःby householders
गृहस्थैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगृहस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
सदाalways
सदा:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
भाव्यम्should be (done/maintained)
भाव्यम्:
Kriya (Obligation/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (तव्यत्/यत्-भाव्य), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विधेय (gerundive: ought to be)
यावत्as long as
यावत्:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/अवधि-वाचक (until/as long as)
जीवम्life (for one’s lifetime)
जीवम्:
Adhikarana (Extent/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभावार्थे (accusative of extent of time: for life)
क्रियापरैःby those devoted to duties/rites
क्रियापरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootक्रिया-पर (प्रातिपदिक; क्रिया + पर)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (गृहस्थैः); तत्पुरुष (क्रियायां परः = devoted to rites)
पञ्चयज्ञरतैःby those engaged in the five sacrifices
पञ्चयज्ञरतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपञ्च-यज्ञ-रत (प्रातिपदिक; पञ्च + यज्ञ + रत)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (गृहस्थैः); ‘पञ्चयज्ञ’ (द्विगु) + ‘रत’
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed, certainly
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
अतिथिद्विजसुपूजकैःby those who honor guests and Brahmins well
अतिथिद्विजसुपूजकैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootअतिथि-द्विज-सु-पूजक (प्रातिपदिक; अतिथि + द्विज + सु + पूजक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (गृहस्थैः); अतिथि-द्विजयोः द्वन्द्व, तयोः ‘सु-पूजक’ (कर्मधारय) समासान्त

Skanda (deduced from Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative style)

Scene: A householder couple performing pañca-yajñas: small fire offering, Veda recitation, feeding a guest-brāhmaṇa, offering to animals/birds, and water-libation for ancestors—set near a pilgrim rest-house.

FAQs

The gṛhastha path is sanctified by lifelong discipline: pañca-yajñas, hospitality, and reverence toward the learned.

This is a general dharma teaching within the Tīrthamāhātmya flow; it does not name a specific sacred site.

Practice of the pañca-yajñas and proper honoring of guests (atithi) and dvijas.