Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे शम्भुर्गणैः सर्वैः समावृतः । इन्द्राद्यैश्च सुरैः सर्वेः क्रोधसंरक्तलोचनः । जगाम वृषमारुह्य पुरीं चैवामरावतीम्

sūta uvāca | etasminnaṃtare śambhurgaṇaiḥ sarvaiḥ samāvṛtaḥ | indrādyaiśca suraiḥ sarveḥ krodhasaṃraktalocanaḥ | jagāma vṛṣamāruhya purīṃ caivāmarāvatīm

Sūta sprach: Inzwischen zog Śambhu (Śiva), von all seinen Gaṇas umgeben und von Indra und den übrigen Göttern begleitet, mit vor Zorn geröteten Augen, auf dem Stier reitend zur Stadt Amarāvatī.

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अन्तरेinterval/time
अन्तरे:
Adhikarana (Time/space locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
शम्भुःŚambhu (Śiva)
शम्भुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गणैःwith the gaṇas
गणैः:
Sahakari (Association/सहकारी)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सर्वैःall
सर्वैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘गणैः’ विशेषणम्
समावृतःsurrounded
समावृतः:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + वृ (धातु) → समावृत (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘surrounded’
इन्द्राद्यैःwith (those) beginning with Indra
इन्द्राद्यैः:
Sahakari (Association/सहकारी)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (इन्द्रः आदिः येषाम् = beginning with Indra)
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
सुरैःwith the gods
सुरैः:
Sahakari (Association/सहकारी)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सर्वैःall
सर्वैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘सुरैः’ विशेषणम्
क्रोध-संरक्त-लोचनःwhose eyes were reddened with anger
क्रोध-संरक्त-लोचनः:
Visheshana (Qualifier of Śambhu/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रोध (प्रातिपदिक) + संरक्त (कृदन्त) + लोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (क्रोधेन संरक्ते लोचने यस्य)
जगामwent
जगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वृषम्the bull
वृषम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आरुह्यhaving mounted
आरुह्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ + रुह् (धातु) → आरुह्य (ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया (having mounted)
पुरीम्city
पुरीम्:
Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (indeed/just)
अमरावतीम्Amarāvatī (Indra’s city)
अमरावतीम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootअमरावती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa/Sūta narrator)

Listener: Ṛṣis of Naimiṣāraṇya

Scene: Śiva with eyes red from wrath, surrounded by gaṇas and accompanied by Indra and other devas, mounts Nandin (the Bull) and advances toward Amarāvatī—clouds part, banners ripple, weapons gleam.

S
Sūta
Ś
Śambhu (Śiva)
G
Gaṇas
I
Indra
D
Devas
V
Vṛṣa (Nandin)
A
Amarāvatī

FAQs

Dharma is protected when divine order mobilizes against adharma; Śiva’s presence signifies the ultimate guardianship of cosmic balance.

The broader frame is Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya in the Nāgara Khaṇḍa, though this verse itself shifts briefly to the divine city Amarāvatī.

None; the verse is narrative, setting the scene for the conflict.