Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

कार्तिक्यां कृत्तिकायोगे यः करोति प्रदक्षिणाम् । त्रिपुष्करस्य मौनेन नरकं न स पश्यति

kārtikyāṃ kṛttikāyoge yaḥ karoti pradakṣiṇām | tripuṣkarasya maunena narakaṃ na sa paśyati

Im Monat Kārtika, wenn die Konjunktion der Kṛttikā eintritt, wird derjenige, der die Pradakṣiṇā vollzieht und in Tripuṣkara heiliges Schweigen wahrt, die Hölle nicht erblicken.

कार्तिक्याम्in (the month of) Kārtika / on Kārtikī
कार्तिक्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्तिकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कालवाचक-सप्तमी (in the month/occasion of Kārtikī)
कृत्तिकायोगेat the conjunction/asterism of Kṛttikā
कृत्तिकायोगे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृत्तिका + योग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—कृत्तिकायाः योगः (षष्ठी-तत्पुरुष)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
करोतिdoes/performs
करोति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
प्रदक्षिणाम्circumambulation
प्रदक्षिणाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
त्रिपुष्करस्यof Tripuṣkara (the three Puṣkaras)
त्रिपुष्करस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्रि + पुष्कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; समासः—त्रीणि पुष्कराणि (द्विगु)
मौनेनby silence / with vow of silence
मौनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमौन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करणवाचक
नरकम्hell
नरकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पश्यतिsees/experiences
पश्यति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Bhīṣma (to Yudhiṣṭhira)

Tirtha: Tripuṣkara

Type: kshetra

Scene: At Pushkar’s sacred precincts, pilgrims in Kārtika perform silent circumambulation around the lake/temple path under a starry sky marked by Kṛttikā; lamps line the ghāṭas; the mood is restrained and devotional.

K
Kārtika (month)
K
Kṛttikā
P
Pradakṣiṇā
T
Tripuṣkara (Pushkar)
M
Mauna-vrata

FAQs

Kārtika-devotion expressed through pradakṣiṇā and disciplined vows (like mauna) at holy places is exalted as a liberating purifier.

Tripuṣkara (commonly identified with the Puṣkara tīrtha region) is singled out.

Performing pradakṣiṇā during Kārtika at Kṛttikā-yoga and keeping mauna (silence) at Tripuṣkara.