Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

प्रायोपवेशनं यो च चित्रेश्वरनिवेशने । कुर्वन्ति नरकं नैव ते गच्छंति कदाचन

prāyopaveśanaṃ yo ca citreśvaraniveśane | kurvanti narakaṃ naiva te gacchaṃti kadācana

Wer in der Wohnstätte des Citreśvara das prāyopaveśana vollzieht, geht niemals, zu keiner Zeit, in die Hölle.

प्रायोपवेशनम्fasting unto death
प्रायोपवेशनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्राय-उपवेशन (प्रातिपदिक; प्राय + उपवेशन)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
चित्रेश्वरनिवेशनेin the abode/temple of Cিত্রेश्वर
चित्रेश्वरनिवेशने:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचित्रेश्वर-निवेशन (प्रातिपदिक; चित्रेश्वर + निवेशन्/निवेशन)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (चित्रेश्वरस्य निवेशने)
कुर्वन्तिdo / perform
कुर्वन्ति:
Kriyā (Predicate action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
नरकम्hell
नरकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
not
:
Sambandha (Negation to verb)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
एवindeed / at all
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
गच्छन्तिgo
गच्छन्ति:
Kriyā (Predicate action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
कदाचनever / at any time
कदाचन:
Kālādhi-kriyāviśeṣaṇa (Temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकदाचन (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)

Bhīṣma

Tirtha: Citreśvara-niveśana

Type: kshetra

Scene: A stone Śiva-liṅga named Citreśvara in a sanctum; outside, a vowed ascetic undertakes prāyopaveśana on kuśa grass, facing the liṅga; attendants maintain lamps; a protective aura surrounds the shrine, with hellish darkness barred at the threshold.

C
Citreśvara
P
Prāyopaveśana
N
Naraka

FAQs

Combining a rigorous vow with a sanctified sacred setting (deva-sthāna) is presented as exceptionally salvific.

Citreśvara-niveśana—the abode/seat of Citreśvara.

Performing prāyopaveśana specifically at Citreśvara’s abode.