Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

Devanagari script

या दिव्या इति मन्त्रेण स्वाहाकारसमन्वितम् । पितॄणामर्घपात्रेषु तथैव च जलं क्षिपेत्

Transliteration

yā divyā iti mantreṇa svāhākārasamanvitam | pitṝṇāmarghapātreṣu tathaiva ca jalaṃ kṣipet

Translation

Mit dem Mantra, das mit «yā divyā…» beginnt, begleitet von «svāhā», soll man ebenso Wasser in die Argha-Gefäße für die Pitṛs gießen.

Word by Word

• या: ‘which/that’ (fem.)
• या: Mantra-quote (मन्त्रपद)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (relative)

• दिव्या: divine
• दिव्या: Mantra-quote (मन्त्रपद)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-समाप्ति-बोधक अव्यय

• मन्त्रेण: with the mantra
• मन्त्रेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• स्वाहाकारसमन्वितम्: accompanied by ‘svāhā’
• स्वाहाकारसमन्वितम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वाहा-कार-समन्वित (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः (स्वाहाकारैः समन्वितम्)

• पितॄणाम्: of the ancestors
• पितॄणाम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• अर्घपात्रेषु: in the arghya-vessels
• अर्घपात्रेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अर्घ-पात्र (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (अर्घस्य पात्रम्)

• तथा: thus
• तथा: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय

• जलम्: water
• जलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• क्षिपेत्: should pour/throw
• क्षिपेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √क्षिप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A second pouring of water into the pitṛ-vessels, with the performer’s lips forming the mantra; svāhā uttered as the water stream ends; vessels glint in sunlight near the sacred waterbody.

Characters & Entities

• Pitṛs
• Svāhā
• Arghya
• Jala

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Mantra-guided action sanctifies offerings; śrāddha is not merely physical but Vedic in intention and sound.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse gives ritual method within a tīrtha-setting; it does not specify the tīrtha by name.

What ritualistic prescription is mentioned?

Recite the “yā divyā…” mantra with svāhā and pour water into the Pitṛs’ arghya vessels.