Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

एवमुक्त्वा गृहीत्वा तं स्वहस्तालंबनं तदा । ययौ तत्र सभास्थानं बृहत्सिंहासनाश्रयम्

Transliteration

evamuktvā gṛhītvā taṃ svahastālaṃbanaṃ tadā | yayau tatra sabhāsthānaṃ bṛhatsiṃhāsanāśrayam

Translation

Nachdem er so gesprochen hatte, ergriff er ihn sogleich bei der Hand und stützte ihn mit eigener Hand. Dann begab er sich in die Versammlungshalle, die mit einem großen Thron ausgestattet war.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिकक्रिया (having said)

• गृहीत्वा: having taken
• गृहीत्वा: Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिकक्रिया (having taken)

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म), एकवचन (Accusative singular)

• स्वहस्तालम्बनम्: support of his own hand
• स्वहस्तालम्बनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक) + आलम्बन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म), एकवचन (Accusative singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य हस्तस्य आलम्बनम्)

• तदा: then
• तदा: Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (temporal adverb)

• ययौ: went
• ययौ: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तत्र: there
• तत्र: Deśa-adhikaraṇa (Location/देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (locative adverb)

• सभास्थानम्: the assembly-hall place
• सभास्थानम्: Karma (Object/गमनस्य कर्म)
• Type: Noun
• Root: सभा (प्रातिपदिक) + स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म), एकवचन (Accusative singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (सभायाः स्थानम्)

• बृहत्सिंहासनाश्रयम्: having/with a great throne as its support
• बृहत्सिंहासनाश्रयम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बृहत् (प्रातिपदिक) + सिंहासन (प्रातिपदिक) + आश्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (बृहत् सिंहासनम् आश्रयः यस्य/यत्र) — विशेषणत्वेन सभास्थानम् विशेषयति

Speaker

Sūta (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā (Satyānāmikā)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The king gently holds the sage’s hand/forearm as support; they walk toward a grand hall with a large lion-throne; pillars, banners, and lamps line the path.

Characters & Entities

• Rohitāśva
• Mārkaṇḍeya
• Sabhā (royal assembly)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Hospitality is dharma in action: the ruler personally escorts the sage, signaling that spiritual authority outranks worldly power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ayodhyā remains the narrative setting; its sanctity is reflected in the respectful reception of a great muni.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is prescribed; the conduct of atithi-satkāra—escorting and honoring a holy guest—is exemplified.