Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

प्रविष्टस्तां पुरीं रम्यामयोध्यां सत्यनामिकाम् । रोहिताश्वोऽपि तं श्रुत्वा समायातं मुनीश्वरम् । पदातिः प्रययौ तूर्णं दूरदेशं तु सम्मुखम्

praviṣṭastāṃ purīṃ ramyāmayodhyāṃ satyanāmikām | rohitāśvo'pi taṃ śrutvā samāyātaṃ munīśvaram | padātiḥ prayayau tūrṇaṃ dūradeśaṃ tu sammukham

Darauf betrat er die liebliche Stadt Ayodhyā, die unter dem Namen der Wahrheit berühmt ist. Als Rohitāśva hörte, dass der erhabene Muni eingetroffen sei, eilte auch er zu Fuß hinaus, ging ein Stück entgegen und begegnete ihm von Angesicht zu Angesicht.

प्रविष्टःentered
प्रविष्टः:
Karta (Predicate participle/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootप्र-विश् (धातु) → प्रविष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वाक्यक्रिया-स्थाने ‘entered’
ताम्that
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘पुरीम्/अयोध्याम्’ इत्यस्य निर्देश
पुरीम्city
पुरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
रम्याम्beautiful
रम्याम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘पुरीम्/अयोध्याम्’ इत्यस्य विशेषणम्
अयोध्याम्Ayodhyā
अयोध्याम्:
Karma (Apposition/कर्म)
TypeNoun
Rootअयोध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘पुरीम्’ इत्यस्य विशेष्य-विशेषणभाव/अप्पोजिशन
सत्यनामिकाम्named ‘Satya’/having the true name
सत्यनामिकाम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत्य-नामिका (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—सत्यं नाम यस्याः/या (कर्मधारय); ‘अयोध्याम्’ इत्यस्य विशेषणम्
रोहिताश्वःRohitāśva
रोहिताश्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरोहिताश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—रोहितः+अश्वः (तत्पुरुष/कर्मधारय-नाम)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-भाव (also/even)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘मुनीश्वरम्’ इत्यस्य निर्देश
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त; पूर्वक्रिया
समायातम्arrived
समायातम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-या (धातु) → समायात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘तम्/मुनीश्वरम्’ इत्यस्य विशेषणम्
मुनीश्वरम्lord of sages
मुनीश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुनि-ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—मुनीनां ईश्वरः (षष्ठी-तत्पुरुष)
पदातिःa foot-soldier/messenger
पदातिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपदाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रययौwent forth
प्रययौ:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-या (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb of manner/speed)
दूरदेशम्to a distant region
दूरदेशम्:
Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootदूर-देश (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—दूरः देशः (कर्मधारय)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोधसूचक (but/indeed)
सम्मुखम्straight ahead/towards (him)
सम्मुखम्:
Dik (Direction/दिक्)
TypeIndeclinable
Rootसम्मुख (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; क्रियाविशेषण (towards the front/straight ahead)

Sūta (continuing narration)

Tirtha: Ayodhyā (Satyānāmikā)

Type: kshetra

Scene: A radiant Ayodhyā city-gate and royal street; the sage entering; Rohitāśva hastening on foot to meet him, attendants behind, palms poised for greeting.

A
Ayodhyā
R
Rohitāśva
M
Mārkaṇḍeya

FAQs

True kingship is shown through humility: a ruler honors realized sages personally, recognizing their presence as a blessing to the realm.

Ayodhyā is praised as a charming sacred city associated with satya (truth), within the Sarayū tīrtha-region.

No direct prescription; the verse models dharmic conduct—going forth to receive and honor a visiting sage.