Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 79

ततः शुभेऽहनि प्राप्ते हस्त्यश्वरथसंयुतः । प्रतस्थे स सुतो विष्णोः सेनया परिवारितः

tataḥ śubhe'hani prāpte hastyaśvarathasaṃyutaḥ | pratasthe sa suto viṣṇoḥ senayā parivāritaḥ

Dann, als ein glückverheißender Tag gekommen war, brach der Sohn Viṣṇus auf, ausgerüstet mit Elefanten, Pferden und Streitwagen, vom Heer umringt.

ततःthen / thereafter
ततः:
Kāla/Sequence (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb)
शुभेon an auspicious
शुभे:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/7th case), एकवचन; 'अहनि' इति विशेषणम्
अहनिday
अहनि:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअहन्/अहनि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/7th case), एकवचन
प्राप्तेhaving arrived / when it came
प्राप्ते:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; 'अहनि' इत्यस्य विशेषणम्
हस्त्यश्वरथसंयुतःaccompanied by elephants, horses, and chariots
हस्त्यश्वरथसंयुतः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहस्ति-अश्व-रथ-संयुत (प्रातिपदिक; हस्ति + अश्व + रथ + संयुत)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/1st case), एकवचन; तत्पुरुषसमास (हस्त्यश्वरथैः संयुतः)
प्रतस्थेset out
प्रतस्थे:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-स्था (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/1st case), एकवचन
सुतःson
सुतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/1st case), एकवचन; 'सः' इत्यस्य समानाधिकरणम्
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध/6th case), एकवचन
सेनयाby/with an army
सेनया:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण/3rd case), एकवचन
परिवारितःsurrounded / accompanied
परिवारितः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि-√वृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/1st case), एकवचन; 'सः' इत्यस्य विशेषणम्

Sūta (continuing narration from the immediate context)

Tirtha: Arbuda (destination)

Type: peak

Listener: Śaunaka and sages (contextual)

Scene: A grand departure: elephants with howdahs, horses, chariots, banners, and soldiers escort Sāmba; the road leads toward a mountainous horizon, suggesting Arbuda.

V
Viṣṇu’s son (Sāmba)
S
Senā (army)

FAQs

Dharmic travel is ideally begun at an auspicious time, with preparedness and steadfastness.

The broader tīrtha-route of this adhyāya, leading toward Arbuda and the praised kṣetra.

Choosing an auspicious day for commencing pilgrimage is implied (muhūrta-śuddhi in spirit).