Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 47

Devanagari script

सांब उवाच । तिंगिन्याः किं स्वरूपं च किं प्रमाणं द्विजोत्तम । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि ममास्त्यत्र प्रयोजनम्

Transliteration

sāṃba uvāca | tiṃginyāḥ kiṃ svarūpaṃ ca kiṃ pramāṇaṃ dvijottama | sarvaṃ vistarato brūhi mamāstyatra prayojanam

Translation

Sāmba sprach: „O Bester der Zweimalgeborenen, was ist das wahre Wesen der Tiṃginī, und welches ist ihr Maß (die rechte Vorschrift und Ausdehnung)? Sage mir alles ausführlich, denn ich habe hier ein Anliegen.“

Word by Word

• सांबः: Sāmba
• सांबः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सांब (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (Nom), एकवचनम्

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Verb)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• तिंगिन्याः: of Tiṃginī / from Tiṃginī
• तिंगिन्याः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तिंगिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी/पञ्चमी-विभक्तिः (Gen/Abl 6th/5th), एकवचनम्

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचनम्; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• स्वरूपम्: nature/form
• स्वरूपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वरूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचनम्; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• प्रमाणम्: measure/extent/authority
• प्रमाणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रमाण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचनम्

• द्विजोत्तम: O best of the twice-born
• द्विजोत्तम: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (उत्तमः द्विजः); पुंलिङ्गे, सम्बोधन (Voc), एकवचनम्

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (Acc), एकवचनम्

• विस्तरतः: in detail
• विस्तरतः: Kriya-visheshaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: विस्तर (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb): 'in detail/at length'

• ब्रूहि: tell (me)
• ब्रूहि: Kriya (Verb)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• मम: for me/of me
• मम: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (Gen), एकवचनम्; सर्वनाम

• अस्ति: there is
• अस्ति: Kriya (Verb)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• अत्र: here/in this matter
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देश-अव्यय (locative adverb: here/in this matter)

• प्रयोजनम्: purpose/need
• प्रयोजनम्: Karta (Subject complement)
• Type: Noun
• Root: प्रयोजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचनम्

Speaker

Sāmba (son of Jāmbavatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Tiṃginī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇa (dvijottama)

Visual Art Cues

Scene: Sāmba, earnest and intent, questions a venerable brāhmaṇa about Tiṃginī’s nature and measure; the setting suggests a pilgrim halt with water, sand, and ritual implements nearby.

Characters & Entities

• Sāmba
• Tiṃginī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A sincere seeker asks for precise, detailed dharma—especially regarding expiation and sacred observance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Tiṃginī is being introduced as a significant tīrtha/observance within this chapter’s tīrtha-māhātmya setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse requests the ‘pramāṇa’ (proper standard/extent) for the Tiṃginī-related rite, which is given in the subsequent verses.