Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44

मात्रा मोहनमासाद्य भगिन्या वाथ यादव । दुहित्रा वा प्रमादाच्च कार्यं संशोधनं बुधैः । शुद्ध्यर्थं तिंगिनीमेकां नान्यज्जानाम्यहं यतः

mātrā mohanamāsādya bhaginyā vātha yādava | duhitrā vā pramādācca kāryaṃ saṃśodhanaṃ budhaiḥ | śuddhyarthaṃ tiṃginīmekāṃ nānyajjānāmyahaṃ yataḥ

O Yādava, wenn aus Verblendung—sei es mit der Mutter, mit der Schwester oder aus Unachtsamkeit mit der Tochter—so schreiben die Weisen eine Handlung der Wiedergutmachung vor. Zur Reinigung kenne ich nur ein einziges Mittel: Tiṃginī; ein anderes kenne ich nicht.

मात्राby/with the mother
मात्रा:
Karana (Instrument/agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
मोहनम्delusion/infatuation
मोहनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमोहन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
आसाद्यhaving incurred/attained
आसाद्य:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial to main action)
TypeVerb
Rootआ + सद् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय-कृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया (having reached/obtained)
भगिन्याby/with (one's) sister
भगिन्या:
Karana (Instrument/agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootभगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
वाor
वा:
Sambandha (Alternative marker)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive particle)
अथthen/and also
अथ:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तर/प्रस्ताव-अव्यय (then/now)
यादवO Yādava
यादव:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootयादव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
दुहित्राby/with (one's) daughter
दुहित्रा:
Karana (Instrument/agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootदुहितृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
वाor
वा:
Sambandha (Alternative marker)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive particle)
प्रमादात्from negligence
प्रमादात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootप्रमाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
कार्यम्to be done/required
कार्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकार्य (कृ (धातु) + यत्; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचनम्; विधेय-विशेषण (predicative: 'to be done')
संशोधनम्purificatory correction/cleansing
संशोधनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसम् + शुध् (धातु) + ल्युट् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचनम्
बुधैःby the wise (people)
बुधैः:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम्
शुद्ध्यर्थम्for the sake of purification
शुद्ध्यर्थम्:
Prayojana (Purpose)
TypeIndeclinable
Rootशुद्धि (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; द्वितीया-एकवचनरूपेण अव्ययवत् (for the purpose of...)
तिंगिनीम्Tiṃginī (name of a tīrtha/river)
तिंगिनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतिंगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
एकाम्one/only
एकाम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएक (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; विशेषणम्
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
अन्यत्anything else
अन्यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
जानामिI know
जानामि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; सर्वनाम
यतःbecause
यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formहेत्वर्थे अव्यय (indeclinable used as causal: 'because/for')

Brāhmaṇa (dharmaśāstra-knower)

Tirtha: Tiṃginī

Type: tirtha

Listener: Śaunaka et al. (implied)

Scene: The brāhmaṇa, now emphatic, names ‘Tiṃginī’ as the sole purifier; the scene can foreshadow the tīrtha: a luminous waterbody/ford with sacred trees and a small shrine, suggesting imminent pilgrimage.

S
Sāṃba
Y
Yādava
T
Tiṃginī

FAQs

Even grave moral delusion is met in Purāṇic dharma with a path of reform—anchored in repentance and tīrtha-based purification.

Tiṃginī is explicitly presented as the singular known means for śuddhi (purification) in this context.

A required saṃśodhana (expiatory correction) is prescribed, specifically directing purification through Tiṃginī (implying tīrtha-sevā such as snāna).