Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

तेन तत्र कृतं कुण्डं स्वहस्तेन महात्मना । शस्त्रं विनापि भूपृष्ठं प्रविदार्य समंततः

tena tatra kṛtaṃ kuṇḍaṃ svahastena mahātmanā | śastraṃ vināpi bhūpṛṣṭhaṃ pravidārya samaṃtataḥ

Dort schuf jener Großgesinnte mit eigener Hand ein heiliges Becken, indem er die Erdoberfläche ringsum aufriss, selbst ohne irgendeine Waffe.

तेनby him; with that
तेन:
Karana (Instrument/Agentive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3rd), एकवचन; करण/कर्तृ-निर्देशः
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Deictic)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक/adverb of place)
कृतम्made
कृतम्:
Karma (Object predicate)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि (‘made’)
कुण्डम्a pond; basin
कुण्डम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootकुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्म
स्वहस्तेनwith (his) own hand
स्वहस्तेन:
Karana (Instrument)
TypeNoun
Rootस्व-हस्त (प्रातिपदिक; स्व + हस्त)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करणम्
महात्मनाby the great-souled one
महात्मना:
Karana (Agentive instrument)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक; महा + आत्मन्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; कर्तृ-विशेषण/करण-सम्बन्धः
शस्त्रम्a weapon
शस्त्रम्:
Karma (Object with vinā)
TypeNoun
Rootशस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘विना’ इत्यस्य सह (object of vinā)
विनाwithout
विना:
Sambandha (Exclusion)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्यय (उपसर्गसदृश-निपातः; ‘without’)
अपिeven; also
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle; emphasis/concession)
भूपृष्ठम्the earth’s surface
भूपृष्ठम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootभू-पृष्ठ (प्रातिपदिक; भू + पृष्ठ)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
प्रविदार्यhaving split open
प्रविदार्य:
Kriya-visheshana (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootप्र-विदॄ (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वकालिक-क्रिया (‘having split’)
समन्ततःon all sides; all around
समन्ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय (परितोऽर्थे; adverb ‘on all sides’)

Sūta

Type: kund

Scene: A great-souled figure stands on bare earth and, without weapons, rends the ground open on all sides, forming a circular sacred pond; the earth splits like petals around a central hollow.

S
Sūta
V
Viśvāmitra (implied)
K
Kuṇḍa (sacred pond)

FAQs

A perfected sage’s tapas can sanctify the land itself, establishing tīrthas that uplift future generations.

A kuṇḍa (sacred pond) created at the tīrtha by the great sage (contextually Viśvāmitra).

Not directly; the verse explains the tīrtha’s origin (utpatti), which supports later bathing/ritual merit.