Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 70

अरण्यवासिनं सम्यग्दिवारात्रमतंद्रितः । गतश्च परमां सिद्धिं दुर्लभां त्रिदशैरपि

araṇyavāsinaṃ samyagdivārātramataṃdritaḥ | gataśca paramāṃ siddhiṃ durlabhāṃ tridaśairapi

Indem er rechtschaffen als Waldasket lebte, unermüdlich bei Tag und Nacht, erlangte er die höchste Siddhi, die selbst für die Götter schwer zu erreichen ist.

अरण्यवासिनम्a forest-dweller
अरण्यवासिनम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootअरण्य + वासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘one dwelling in the forest’
सम्यक्properly; thoroughly
सम्यक्:
Kriya-vishesana (Manner)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — ‘properly/fully’
दिवारात्रम्day and night
दिवारात्रम्:
Adhikarana (Time)
TypeIndeclinable
Rootदिवा (अव्यय) + रात्रि (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समासः; अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण-प्रयोगः; ‘day and night’ (अव्ययवत्)
अतन्द्रितःuntiring
अतन्द्रितः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootअतन्द्रित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (सः) — ‘untiring, unwearied’
गतःattained; went to
गतः:
Kriya (Action/state)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘gone/attained’ (सिद्ध्यर्थे)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक-निपात)
परमाम्supreme
परमाम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootपरमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (सिद्धिम्)
सिद्धिम्attainment; perfection
सिद्धिम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
दुर्लभाम्hard to obtain
दुर्लभाम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootदुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (सिद्धिम्)
त्रिदशैःby the gods
त्रिदशैः:
Karana (Agent-instrument in comparison)
TypeNoun
Rootत्रिदश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (अप्यर्थ-निपात: ‘even/also’)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Bhāskara-tīrtha (implied)

Type: kshetra

Scene: An ascetic lives in the forest near the tīrtha, practicing austerities continuously through day and night; the culmination is depicted as a serene yet powerful radiance indicating supreme siddhi.

T
tridaśa (devas)
S
siddhi

FAQs

Tīrtha-grace matures through disciplined living and continuous practice, culminating in rare siddhi beyond ordinary merit.

The Bhāskara-connected tīrtha/kuṇḍa of Adhyāya 212, shown as a support for tapas leading to supreme attainment.

Continuous, vigilant sādhana (day-and-night effort) and araṇya-vāsa-style discipline as part of tapas.