Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 79

राजोवाच । तदर्थमपि मे ब्रूहि प्रायश्चित्तं मुनीश्वर । कदाचिद्भक्षणं मे स्यात्तांबूलस्य तथाविधम्

rājovāca | tadarthamapi me brūhi prāyaścittaṃ munīśvara | kadācidbhakṣaṇaṃ me syāttāṃbūlasya tathāvidham

Der König sprach: „Eben darum, o Herr der Weisen, sage mir die Sühne (prāyaścitta). Denn bisweilen mag es geschehen, dass ich Betel in solcher unziemlichen Weise zu mir nehme.“

राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तदर्थम्the reason for that
तदर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (तस्य अर्थः)
अपिalso/indeed
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपेक्षा-अर्थे निपात (particle)
मेmy/to me
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन (enclitic)
ब्रूहिtell (me)
ब्रूहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
प्रायश्चित्तम्expiation
प्रायश्चित्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रायश्चित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मुनीश्वरO lord of sages
मुनीश्वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुनीनाम् ईश्वरः)
कदाचित्at some time/ever
कदाचित्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootकदाचित् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time)
भक्षणम्eating/consumption
भक्षणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभक्ष् (धातु) + ल्युट् (कृदन्त)
Formक्रियानाम (ल्युट्-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन (enclitic)
स्यात्might be/should occur
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ताम्बूलस्यof betel
ताम्बूलस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootताम्बूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
तथाविधम्of that kind/such
तथाविधम्:
Karta (Subject qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतथा + विध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभावः (तथा-प्रकारेण विधः) विशेषण (भक्षणम्-विशेषण)

Rājā (the king)

Listener: Munīśvara (sage)

Scene: The king rises slightly from his seat, hands folded, asking the sage for expiation; the sage sits composed, ready to instruct; a small betel box (tāmbūla-pātra) appears as a prop.

K
King (rājā)
M
munīśvara (sage addressed—Nārada in context)
T
tāmbūla
P
prāyaścitta

FAQs

Dharma includes remedies: when faults occur, sincere seeking of prāyaścitta restores inner order and purity.

No specific tīrtha is named in this line; it prepares for a purificatory instruction typical of Tīrthamāhātmya chapters.

The king requests prāyaścitta for an improper tāmbūla act; details are given in the subsequent verses.