Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 61

स तत्र नित्यमारुह्य प्रयाति त्रिदशालयम् । भक्त्या परमया युक्तः सहस्राक्षं प्रवंदितुम्

sa tatra nityamāruhya prayāti tridaśālayam | bhaktyā paramayā yuktaḥ sahasrākṣaṃ pravaṃditum

Täglich bestieg er es und zog zur Wohnstatt der Dreißig (der Götter), erfüllt von höchster Bhakti, um sich vor Sahasrākṣa (Indra) zu verneigen.

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक क्रियाविशेषण) = locative adverb
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण (always)
आरुह्यhaving mounted
आरुह्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootआ + रुह् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): ‘having mounted’
प्रयातिgoes
प्रयाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + या (धातु)
Formलट्-लकार (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
त्रिदशालयम्abode of the gods
त्रिदशालयम्:
Karma (Goal/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रिदश + आलय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः: त्रिदशानाम् आलयः (षष्ठी-तत्पुरुष)
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
परमयाsupreme
परमया:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘भक्त्या’ इत्यस्य विशेषणम्
युक्तःendowed/connected
युक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सः’ इत्यस्य विशेषणम्
सहस्राक्षम्the thousand-eyed (Indra)
सहस्राक्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहिः: सहस्रम् अक्षाणि यस्य सः (epithet of Indra)
प्रवन्दितुम्to salute
प्रवन्दितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootप्र + वन्द् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive): ‘to salute’

Narrator (Purāṇic narrator within Nāgara Khaṇḍa context; specific speaker not explicit in snippet)

Tirtha: Tridaśālaya / Svarga (Amarāvatī implied)

Type: kshetra

Scene: The devotee mounts the vimāna each day and arrives at Indra’s celestial court, bowing with supreme devotion; the scene conveys disciplined routine elevated into the marvelous.

V
Vāṇīvatsaraka
T
Tridaśālaya
S
Sahasrākṣa (Indra)

FAQs

True bhakti seeks constancy—daily remembrance and reverence—rather than one-time display.

The ‘Tridaśālaya’ (abode of the gods/Indraloka) is presented as the destination of devotional journey.

Pravandana/Vandana—regular salutation and worshipful bowing—is the stated devotional act.