Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 76

नित्यं प्रपूजयिष्यामस्तथान्येऽपि द्विजोत्तमाः । बालेनाऽनेन सार्धं ते सख्यमत्र स्थितं यतः । बालसख्यमिति ख्यातं नाम्ना तेन भविष्यति

nityaṃ prapūjayiṣyāmastathānye'pi dvijottamāḥ | bālenā'nena sārdhaṃ te sakhyamatra sthitaṃ yataḥ | bālasakhyamiti khyātaṃ nāmnā tena bhaviṣyati

„Wir werden ihn beständig verehren, und ebenso werden es andere Beste der Zweimalgeborenen tun. Da hier deine Freundschaft mit diesem Knaben festen Bestand gewann, wird dieser Ort unter dem Namen ‚Bālasakhya‘ berühmt werden.“

नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-प्रयोगः (accusative adverbial: ‘always’)
प्रपूजयिष्यामःwe shall worship
प्रपूजयिष्यामः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) + प्र- (उपसर्ग)
Formलृट्-लकारः (simple future), उत्तमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formनिपात/क्रियाविशेषणम् (in the same way; likewise)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपातः (also/even)
द्विजोत्तमाःexcellent Brahmins
द्विजोत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (उत्तमाः द्विजाः), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
बालेनwith the boy
बालेन:
Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अनेनwith this
अनेन:
Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; demonstrative qualifying ‘बालेन’
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formसह-अर्थक-अव्ययम् (together with)
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; possessive ‘your’
सख्यम्friendship
सख्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (here)
स्थितम्established; set
स्थितम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; qualifies ‘सख्यम्’
यतःbecause
यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय)
Formहेतुवाचक-अव्ययम् (because/since)
बालसख्यम्friendship with/among boys; boy-friendship
बालसख्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक) + सख्य (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (बालस्य सख्यम्), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
इतिthus; called
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्ययम् (quotative particle)
ख्यातम्known; famed
ख्यातम्:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः, नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; predicate of ‘बालसख्यम्’
नाम्नाby the name
नाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘by name’
तेनby that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; refers to the name just mentioned
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकारः (simple future), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Ṛṣis (the sages)

Tirtha: Bālasakhya

Type: ghat

Listener: Dvijottama addressed; broader audience of pilgrims implied

Scene: A gathering of dvijottamas at the tīrtha proclaim continuous worship; the child and devotee stand together, symbolizing ‘friendship’; a sign/inscription metaphorically marks the place as ‘Bālasakhya’.

B
Bālasakhya (name of tīrtha)
P
Pitāmaha/Brahmā (implied worship)
D
Dvijas

FAQs

Sacred geography is born from lived dharma—relationships, vows, and worship leave enduring sanctity in a place.

Bālasakhya-tīrtha, named because of the established ‘friendship with the child’ at this location.

Nitya-prapūjā—continual worship by the sages and other dvijas, sustaining the tīrtha’s sanctity.