Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

आनर्ताधिपतिः पूर्वमासीदन्यो महीपतिः । यथा त्वं सांप्रतं भूमौ सर्वलोकप्रपालकः

ānartādhipatiḥ pūrvamāsīdanyo mahīpatiḥ | yathā tvaṃ sāṃprataṃ bhūmau sarvalokaprapālakaḥ

Einst gab es einen anderen König, den Herrscher von Ānarta; so wie du jetzt auf Erden, der Beschützer aller Menschen.

आनर्ताधिपतिःthe lord of Ānarta
आनर्ताधिपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआनर्त (प्रातिपदिक) + अधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (आनर्तस्य अधिपतिः)
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kriya-viśeṣaṇa (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (कालवाचक क्रियाविशेषण/adverb of time: formerly)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
अन्यःanother, different
अन्यः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (महीपतिः इति)
महीपतिःking, ruler of the earth
महीपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महेः/महीयाः पतिः)
यथाjust as
यथा:
Sambandha (Comparative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय (उपमान/प्रकारवाचक: as/just as)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सांप्रतम्now
सांप्रतम्:
Kriya-viśeṣaṇa (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsāṃprata (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (कालवाचक क्रियाविशेषण/adverb: now)
भूमौon the earth
भूमौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
सर्वलोकप्रपालकःprotector of all worlds/people
सर्वलोकप्रपालकः:
Karta (Predicate nominative/कर्तृपद)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + प्रपालक (प्रातिपदिक; √पाल् caus./intensive sense)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (सर्वेषां लोकानां प्रपालकः)

Viśvāmitra (continuing narration)

Tirtha: Śaṅkhatīrtha (contextual)

Type: tirtha

Listener: Ānarta (king)

Scene: The sage introduces a former king of Ānarta, paralleling the present ruler; a genealogical-historical tone, with imagery of royal court meeting sacred landscape.

V
Viśvāmitra
Ā
Ānarta

FAQs

Royal power is framed as guardianship (pālana); the narrative prepares a dharmic test leading toward sacred refuge.

The immediate verse sets the historical scene; the chapter’s glorification centers on Śaṅkhatīrtha.

None; it introduces the protagonist-king for the tīrtha’s origin narrative.