Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

Devanagari script

अथर्ववेदः प्रथमं द्रष्टव्यः कार्यसिद्धये । एतस्मात्कारणादाद्यः स चतुर्थोऽपि संस्थितः

Transliteration

atharvavedaḥ prathamaṃ draṣṭavyaḥ kāryasiddhaye | etasmātkāraṇādādyaḥ sa caturtho'pi saṃsthitaḥ

Translation

Zur Vollendung eines gewünschten Vorhabens soll zuerst das Atharvaveda herangezogen werden. Darum ist es in praktischer Priorität ‘das erste’, obgleich es in der Zählung als das vierte gilt.

Word by Word

• अथर्ववेदः: the Atharvaveda
• अथर्ववेदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अथर्ववेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—अथर्व + वेद (तत्पुरुषः)

• प्रथमम्: first/firstly
• प्रथमम्: Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbial accusative: ‘firstly’)

• द्रष्टव्यः: is to be seen/consulted
• द्रष्टव्यः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) + तव्यत् (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: कर्तव्यतार्थक कृदन्त (तव्यत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (to atharvavedaḥ)

• कार्यसिद्धये: for the accomplishment of the task
• कार्यसिद्धये: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: कार्य + सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; समासः—कार्यस्य सिद्धिः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• एतस्मात्: from this
• एतस्मात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; सर्वनाम

• कारणात्: because of the reason
• कारणात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन

• आद्यः: the first/prime
• आद्यः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आद्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (of saḥ/atharvavedaḥ)

• सः: he/that (it)
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• चतुर्थः: the fourth
• चतुर्थः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (of saḥ)

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपेक्षार्थक-अव्यय (particle: also/even)

• संस्थितः: is placed/established
• संस्थितः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स्थितः’ इति भावः—स्थित/स्थापित

Speaker

Bhartṛyajña

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvijottamāḥ (implied continuing audience)

Visual Art Cues

Scene: A teacher explains the four Vedas with Atharvaveda highlighted as practically prior; a symbolic arrangement shows three Vedas in order and Atharva placed forward as ‘first for success’.

Characters & Entities

• Atharvaveda

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Scriptural ranking can be contextual: for effective action (kārya-siddhi), the tradition prioritizes the Atharvaveda’s practical methods.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse is doctrinal and does not name a tīrtha; it occurs within the Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya framework.

What ritualistic prescription is mentioned?

A procedural instruction is given: consult Atharvaveda first when seeking success in a specific undertaking.