Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

अष्टांशं यैर्जलं पीतं गोदानं स्पर्शसंभवम् । शेषाणामपि लोकानां यथाशक्त्या तु दक्षिणा

aṣṭāṃśaṃ yairjalaṃ pītaṃ godānaṃ sparśasaṃbhavam | śeṣāṇāmapi lokānāṃ yathāśaktyā tu dakṣiṇā

Wer von diesem Wasser trank, soll den achten Teil geben und zudem go-dāna, die Gabe einer Kuh, die aus dem Berührungsritus hervorgeht. Den übrigen Menschen aber seien dakṣiṇā und Gaben nach Kräften darzubringen.

अष्टांशम्an eighth part
अष्टांशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअष्ट + अंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः (aṣṭamaḥ aṃśaḥ = one-eighth)
यैःby whom
यैः:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया, बहुवचनम्; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम
जलम्water
जलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया, एकवचनम्
पीतम्drunk
पीतम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Root√पा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle/क्त); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘जलम्’ विशेषणम्
गोदानम्gift of a cow
गोदानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगो + दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (gāvaḥ dānam)
स्पर्शसंभवम्arising from (mere) touch
स्पर्शसंभवम्:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्पर्श + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः (sparśāt sambhavam) ‘गोदानम्’ विशेषणम्
शेषाणाम्of the remaining
शेषाणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी, बहुवचनम्; विशेषणम्
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
लोकानाम्of the people/worlds
लोकानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी, बहुवचनम्
यथाशक्त्याaccording to one’s capacity
यथाशक्त्या:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमासः; तृतीया-एकवचनान्त-रूपेण अव्ययवत् (according to ability)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrast/emphasis)
दक्षिणाfee/donation (dakṣiṇā)
दक्षिणा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्

Unspecified (instructional voice in the Nāgara-khaṇḍa narrative)

Type: tirtha

Scene: Pilgrims sip sacred water from cupped hands; attendants mark them with ritual touch; afterward donors present a cow (or cow-gift tokens) and measured wealth shares, while others offer modest dakṣiṇā according to means.

G
Go-dāna (cow-gift)

FAQs

Even small acts connected to sacred rites (like drinking tīrtha-water) carry responsibility—purity is maintained through proportionate charity.

The verse belongs to the Nāgara Khaṇḍa’s tīrtha discourse; no single named tīrtha appears in this line.

An eighth-share donation for those who drank the water, plus go-dāna; others should give dakṣiṇā according to means.