Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 39

ततः कोपपरीतात्मा सौमित्रिः प्राह राघवम् । नाहं शय्यां करिष्यामि पादप्रक्षालनं न च

tataḥ kopaparītātmā saumitriḥ prāha rāghavam | nāhaṃ śayyāṃ kariṣyāmi pādaprakṣālanaṃ na ca

Darauf sprach Saumitri (Lakṣmaṇa), vom Zorn ergriffen, zu Rāghava: „Ich werde weder das Lager bereiten noch deine Füße waschen.“

tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (Temporal/क्रम)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (क्रमवाचक/sequence adverb)
kopaparītātmāwhose mind was overcome by anger
kopaparītātmā:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootkopa + parīta + ātmā (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (यस्य आत्मा कोपेन परीतः), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
saumitriḥSaumitri (Lakshmana)
saumitriḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsaumitri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
prāhasaid
prāha:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ah (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
rāghavamto Raghava (Rama)
rāghavam:
Karma (Addressee as object/कर्म)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
nanot
na:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध/negation particle)
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति, एकवचन (nominative singular pronoun)
śayyāma bed
śayyām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśayyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
kariṣyāmiwill make
kariṣyāmi:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलृट्-लकार (भविष्यत्काल/future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
pādaprakṣālanamwashing of the feet
pādaprakṣālanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpāda + prakṣālana (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पादस्य प्रक्षालनम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
nanot
na:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध/negation particle)
caand / nor
ca:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक/conjunction; here 'nor')

Lakṣmaṇa (Saumitri)

Type: kshetra

Scene: Lakṣmaṇa, face tightened with anger, speaks sharply to Rāma, refusing to prepare the bed or wash feet; Rāma remains composed, the camp tense under the approaching night.

L
Lakṣmaṇa (Saumitri)
R
Rāma (Rāghava)

FAQs

Anger can disrupt dharmic service and harmony; the narrative warns against letting krodha override duty.

The broader context is Tīrthamāhātmya, but this verse itself does not name a specific tīrtha.

Foot-washing is referenced (pāda-prakṣālana), though here it is refused in the dialogue.