Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 117

ततो देशांतरं दुःखाद्भ्रममाण इतस्ततः । चमत्कारपुरं प्राप्तो द्विजरूपं समाश्रितः । स स्नाति सर्वकृत्येषु भिक्षान्नकृतभोजनः

tato deśāṃtaraṃ duḥkhādbhramamāṇa itastataḥ | camatkārapuraṃ prāpto dvijarūpaṃ samāśritaḥ | sa snāti sarvakṛtyeṣu bhikṣānnakṛtabhojanaḥ

Dann, vom Kummer gequält, wanderte er von Ort zu Ort. In Camatkārapura angekommen, nahm er die Gestalt eines Zweimalgeborenen (Brāhmaṇa) an. Für alle religiösen Pflichten vollzog er rituelle Bäder und lebte von Almosenspeise.

ततःthen, thereafter
ततः:
Discourse/Temporal (काल/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमसूचक (then/from there)
देशान्तरम्another country/place
देशान्तरम्:
Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेश-अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (देशस्य अन्तरम्/अन्यः देशः)
दुःखात्from sorrow; due to suffering
दुःखात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन
भ्रममाणःwandering
भ्रममाणः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootभ्रम् (√भ्रम् भ्रमणे)
Formकृदन्तः वर्तमानकाले शानच् (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
इतस्ततःhere and there
इतस्ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइतस्-ततस् (अव्यय)
Formअव्यय; द्वन्द्व-समासः (इतस् + ततस्); दिशावाचक क्रियाविशेषण (hither and thither)
चमत्कारपुरम्to the city named Camatkāra
चमत्कारपुरम्:
Karma (Object/goal/कर्म)
TypeNoun
Rootचमत्कार-पुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (चमत्कार-नामकं पुरम्)
प्राप्तःhaving reached
प्राप्तः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (√आप् प्राप्तौ)
Formकृदन्तः भूतकालिक क्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
द्विजरूपम्the form of a Brahmin
द्विजरूपम्:
Karma (Object of ‘समाश्रितः’/कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज-रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (द्विजस्य रूपम्)
समाश्रितःhaving assumed/taken refuge in
समाश्रितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-श्रि (√श्रि श्रयणे)
Formकृदन्तः भूतकालिक क्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
स्नातिbathes
स्नाति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (√स्ना स्नाने)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
सर्वकृत्येषुin all rites/duties
सर्वकृत्येषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व-कृत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (सर्वाणि कृत्यानि)
भिक्षान्नकृतभोजनःone whose meal is made of alms-food
भिक्षान्नकृतभोजनः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootभिक्षा-अन्न-कृत-भोजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः तत्पुरुषः; कृदन्त-आधारः क्त (√कृ ‘to do’ → कृत) — ‘भिक्षान्नेन कृतं भोजनं यस्य’

Unspecified (Nāgarakhaṇḍa narrative voice; likely Sūta-like narrator)

Tirtha: Camatkārapura

Type: kshetra

Listener: pārthiva (king)

Scene: A weary wanderer moves across varied landscapes, then enters Camatkārapura; he dons a brāhmaṇa’s simple attire, bathes at a ghat, and receives alms in a quiet street near a shrine.

C
Camatkārapura

FAQs

Sorrow can become a catalyst for dharmic discipline—pilgrimage, purity through snāna, and humble living by bhikṣā.

Camatkārapura is explicitly named as the place reached in this narrative segment.

Snāna (ritual bathing) connected to daily/occasional duties and sustenance through bhikṣā (alms).