Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

स श्रुत्वा तत्र वृत्तांतं रत्नवत्याः समुद्भवम् । विरक्तिं परमां कृत्वा प्रस्थितः स्वपुरं प्रति

sa śrutvā tatra vṛttāṃtaṃ ratnavatyāḥ samudbhavam | viraktiṃ paramāṃ kṛtvā prasthitaḥ svapuraṃ prati

Doch als er dort den Bericht über Ratnavatīs Lage und Herkunft vernommen hatte, ergriff ihn tiefes Entsagen, und er brach in seine eigene Stadt auf.

saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
vṛttāntamthe account/news
vṛttāntam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvṛttānta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म (object of śrutvā)
ratnavatyāḥof Ratnavatī
ratnavatyāḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootratnavatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्धे
samudbhavamthe origin/occurrence
samudbhavam:
Karma (Object complement/कर्म)
TypeNoun
Rootsam-ud-bhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘वृत्तान्तम्’ इत्यस्य विशेषणरूपेण/अप्पोजिशन (about the origin/occurrence)
viraktimdispassion
viraktim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvirakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म (object of kṛtvā)
paramāmsupreme/great
paramām:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम्—‘विरक्तिम्’
kṛtvāhaving made
kṛtvā:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having made/assuming)
prasthitaḥset out
prasthitaḥ:
Kriya (Main predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-sthā (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगे (set out)
svapuramto his own city
svapuram:
Karma (Destination/कर्म)
TypeNoun
Rootsva-pura (प्रातिपदिक; स्व + पुर)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; गत्यर्थकक्रियायाः कर्म (destination as object)
pratitowards
prati:
Sambandha (Directional marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootprati (अव्यय/उपसर्ग)
Formअव्यय; उपपद-प्रयोगे (preposition ‘towards’)

Sūta (narrator, implied continuation)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (implied)

Scene: The king, having heard the account, turns away from the wedding preparations; his posture shifts from confident to contemplative, departing with a subdued retinue.

R
Ratnavatī
D
Daśārṇādhipati (implied)

FAQs

It highlights how hearing a morally weighty account can trigger virakti—ethical restraint and withdrawal from an action seen as improper.

The tīrtha context is implicit (Tīrthamāhātmya), but no named site appears in this verse alone.

None; the verse narrates a decision to depart based on what was heard.