Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

जलपूर्णं समाधाय जलपात्रं समीपगम् । निजाचमनयोग्यं च जलपानार्थमेव च

jalapūrṇaṃ samādhāya jalapātraṃ samīpagam | nijācamanayogyaṃ ca jalapānārthameva ca

Er stellte in der Nähe ein mit Wasser gefülltes Gefäß bereit, geeignet für sein ācamanam (ritueller Schluck und Mundreinigung), und allein zum Trinken von Wasser bestimmt.

जलपूर्णंfilled with water
जलपूर्णं:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootजल + पूर्ण (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—जलेन पूर्णम्/जलपूर्णम् (कर्मधारय)
समाधायhaving placed
समाधाय:
Kriya (Gerundial action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसमाधाय (सम्+आ+√धा (धातु) + ल्यप्)
Formअव्ययभाव-क्त्वान्त (ल्यप्), पूर्वकालिक क्रिया (having placed/kept)
जलपात्रंa water-vessel
जलपात्रं:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजल + पात्र (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—जलस्य पात्रम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
समीपगम्kept near/nearby
समीपगम्:
Karma (Object qualifier/कर्म)
TypeAdjective
Rootसमीप + ग (√गम् (धातु) + अण्/ग-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—समीपं गच्छति/समीपगम् (उपपद-तत्पुरुष); जलपात्रम् इति विशेषणम्
निजाचमनयोग्यंfit for his own sipping (ācamanam)
निजाचमनयोग्यं:
Karma (Object qualifier/कर्म)
TypeAdjective
Rootनिज + आचमन + योग्य (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—(निजं) आचमनं यत् योग्यं (उपपद/तत्पुरुष); जलपात्रम्/जलम् इत्यस्य विशेषणम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
जलपानार्थम्for drinking water
जलपानार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootजलपान + अर्थ (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—जलपानस्य अर्थः (षष्ठी-तत्पुरुष); प्रयोजनार्थे (for the purpose)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphatic particle)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)

Narrator (deduced: Sūta/Lomaharṣaṇa-like purāṇic narrator in Māhātmya narrative)

Scene: Near a bed in a dim room, a clean water pot and sipping vessel are carefully placed, suggesting the protagonist’s residual discipline amid moral disorder.

FAQs

Even ordinary acts like keeping water for ācamanam reflect a life oriented toward purity—yet vigilance is still required.

Not named in this verse; the chapter’s later verses connect the purification to Śaṃkhatīrtha.

Ācamanam (ritual sipping/rinsing with water) is referenced as a purity practice.