Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 46

मातोवाच । यदि पुत्र त्वया कार्यं प्रायश्चित्तं विशुद्धये । तदहं पतिना सार्धं प्रवेक्ष्यामि पुरोऽनलम्

mātovāca | yadi putra tvayā kāryaṃ prāyaścittaṃ viśuddhaye | tadahaṃ patinā sārdhaṃ pravekṣyāmi puro'nalam

Die Mutter sprach: „Wenn du, mein Sohn, zur Läuterung das prāyaścitta vollziehen musst, dann werde ich zusammen mit deinem Vater vor dir in das lodernde Feuer eintreten.“

माताmother
माता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपदम्
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
पुत्रson
पुत्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन; सर्वनाम
कार्यम्to be done, necessary
कार्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + कार्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभाव्य/कर्तव्य-अर्थक कृदन्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (प्रायश्चित्तम्) इति विशेषण
प्रायश्चित्तम्expiation, penance
प्रायश्चित्तम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रायश्चित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विशुद्धयेfor purification
विशुद्धये:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootविशुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/dative), एकवचन; प्रयोजनार्थे (for the purpose)
तत्then, in that case
तत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोगः (correlative ‘then/that’)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
पतिनाwith (my) husband
पतिना:
Sahakaraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahakaraka (सह)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formसह-अर्थक-अव्यय (adverb/particle meaning 'together with')
प्रवेक्ष्यामिI will enter
प्रवेक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-विश् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
पुरःin front, before
पुरः:
Desha/Adhikarana (देश/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
अनलम्fire
अनलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअनल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Mother (mātā)

Type: kund

Scene: The mother, grief-stricken yet resolute, declares she and her husband will enter the fire before the son; the son stands stunned, the father silent.

M
mother
S
son
F
father
F
fire (anala)

FAQs

True purification (viśuddhi) must align with dharma and compassion; rash expiation is questioned by familial responsibility.

The immediate episode belongs to the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya and soon leads to Vāstupada, a sanctified place associated with a resolving sage.

Prāyaścitta (atonement) is referenced, specifically a fire-based act, though the verse frames it as a contested resolve rather than a recommended norm.