Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

तत्कृत्वा रूपद्वितयं तत्र जन्म त्वमाप्स्यसि । यत्तया कथितो वंशो ममायं गोपसंज्ञितः । तत्र त्वं पावनार्थाय चिरं वृद्धिमवाप्स्यसि

tatkṛtvā rūpadvitayaṃ tatra janma tvamāpsyasi | yattayā kathito vaṃśo mamāyaṃ gopasaṃjñitaḥ | tatra tvaṃ pāvanārthāya ciraṃ vṛddhimavāpsyasi

Indem du zwei Gestalten annimmst, wirst du dort geboren werden. Das Geschlecht, von dem sie sprach, ist das meine, bekannt als der Gopa‑Clan; und dort wirst du, um die Welt zu läutern, lange Zeit gedeihen und wachsen.

तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम (object of absolutive action)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund): 'having done'
रूपद्वितयम्a pair of forms / two forms
रूपद्वितयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक) + द्वितय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्विगु-समासः (द्वे रूपे यस्य/द्वितयं रूपाणाम्)
तत्रthere
तत्र:
Avyaya (Locative/देश)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
जन्मbirth
जन्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; पुरुष-सर्वनाम
आप्स्यसिwill obtain
आप्स्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√आप् (धातु)
Formलृट्-लकार, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
यत्which
यत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative)
तयाby her
तया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
कथितःwas told/related
कथितः:
Karma (Predicate/कर्म-भावः)
TypeVerb
Rootकथित (कृदन्त; √कथ् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त
वंशःlineage/dynasty
वंशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
गोपसंज्ञितःnamed 'Gopa'
गोपसंज्ञितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगोप (प्रातिपदिक) + संज्ञित (कृदन्त; √ज्ञा (धातु) + सम्- उपसर्ग; क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (गोप इति संज्ञा यस्य)
तत्रthere
तत्र:
Avyaya (Locative/देश)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पावनार्थायfor the purpose of purification
पावनार्थाय:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपावन (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (पावनस्य अर्थः)
चिरम्for a long time
चिरम्:
Avyaya (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootचिरम् (अव्यय/नपुंसक-प्रयोग)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: for a long time)
वृद्धिम्growth/prosperity
वृद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
अवाप्स्यसिyou will attain
अवाप्स्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√आप् (धातु) + अव- (उपसर्ग)
Formलृट्-लकार, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

Narratorial voice within Tīrthamāhātmya (speaker not explicit in the excerpt)

Tirtha: Gopa-vaṃśa / Kṛṣṇa-janma-līlā sphere (implied)

Type: kshetra

Listener: Viṣṇu

Scene: Prophecy of Viṣṇu’s birth among Gopas: two forms hinted—Vāsudeva-Kṛṣṇa and another manifestation (e.g., expansion/paired form); pastoral Braj landscape with cows, kadamba trees, Yamunā-like riverbank; aura of purification spreading outward.

V
Viṣṇu
G
Gopa (cowherd clan)

FAQs

Divine manifestation occurs in specific lineages and roles to purify beings and sustain dharma over time.

The verse references “there” within the chapter’s sacred-geography frame, but does not name the tīrtha in this excerpt.

None explicitly; the verse is genealogical and theological, describing purpose (pāvana) rather than a rite.