Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 62

सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो यक्ष्माख्यो दारुणो गदः । अचिकित्स्योऽपि देवानां तथा धन्वंतरेरपि

sūta uvāca | etasminnaṃtare prāpto yakṣmākhyo dāruṇo gadaḥ | acikitsyo'pi devānāṃ tathā dhanvaṃtarerapi

Sūta sprach: Inzwischen trat die schreckliche Krankheit namens Yakṣmā hervor—unheilbar selbst für die Götter und sogar für Dhanvantari.

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम
अन्तरेin the interval/meanwhile
अन्तरे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
प्राप्तःarrived/occurred
प्राप्तः:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र + आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (गदः) विशेषण
यक्ष्माख्यःnamed ‘Yakṣmā’
यक्ष्माख्यः:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootयक्ष्म (प्रातिपदिक) + आख्य (आ√ख्या धातु + क्त/प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (यक्ष्म इति आख्यः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (गदः)
दारुणःterrible
दारुणः:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदारुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (गदः)
गदःdisease/ailment
गदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अचिकित्स्यःincurable
अचिकित्स्यः:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ + चिकित्स्य (√कित्स्/चिकित्स् धातु-सम्बद्ध प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-समास/नकार-प्रत्ययार्थ (negated); विशेषण (गदः)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: even/also)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/तुल्यतावाचक (likewise)
धन्वन्तरेःof Dhanvantari
धन्वन्तरेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधन्वन्तरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also/even)

Sūta

Scene: Sūta narrates as a dark, wasting disease-personified (Yakṣmā) approaches; even celestial physicians appear powerless, creating a stark contrast with the luminous tīrtha that will later heal.

S
Sūta
Y
Yakṣmā
D
Dhanvantari
D
Devas

FAQs

Purāṇas often present human suffering as a turning point that reveals the superior refuge of tīrtha, devotion, and divine grace.

The ongoing Nāgarakhaṇḍa kuṇḍa/tīrtha narrative; the disease episode sets up the tīrtha’s healing and purifying fame.

None directly; this verse introduces the ailment that motivates subsequent tīrtha-related remedy or vow.